२०८३ जेष्ठ २७, बुधबार ०८:५२
काठमाडौं । फिफा विश्वकप २०२६ केवल अर्को विश्वकप होइन। यो विश्व फुटबलको इतिहासमा एउटा युगान्तकारी मोड हो, जहाँ पुराना कीर्तिमानहरू भत्किनेछन्, नयाँ इतिहास लेखिनेछ र फुटबलको शक्ति केन्द्र थप फराकिलो बन्नेछ।
सन् १९३० मा उरुग्वेमा १३ राष्ट्रको सहभागिताबाट सुरु भएको विश्वकप अहिले ४८ राष्ट्रसम्म विस्तार भएको छ। ९६ वर्षको यात्रामा पहिलोपटक तीन देश अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिको ले संयुक्त रूपमा आयोजना गरिरहेको यो संस्करण अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो विश्वकप हो।
यसअघि कतार २०२२ सम्म ३२ राष्ट्रले मात्र प्रतिस्पर्धा गर्थे। तर अब ५० प्रतिशतभन्दा बढी टोली थपिँदा प्रतियोगितामा १०४ खेल हुनेछन्, जुन अघिल्लो संस्करणभन्दा ४० खेल बढी हो। विश्वकपको अवधि पनि २९ दिनबाट बढेर ३९ दिन पुगेको छ।
विश्वकप अब युरोप र दक्षिण अमेरिकाको मात्र खेल रहेन
फिफाको ४८ टोलीको निर्णयलाई सुरुवातमा धेरैले आलोचना गरेका थिए। गुणस्तर खस्किने, कमजोर टोली बढ्ने र खेलाडीमाथि भार थपिने तर्कहरू उठेका थिए। तर फिफाको उद्देश्य स्पष्ट थियो विश्वकपलाई विश्वव्यापी बनाउने।
यही निर्णयका कारण उज्वेकिस्तान, जोर्डन, केप भेर्दे र कुरासाओजस्ता राष्ट्रहरूले पहिलोपटक विश्वकपको मञ्च देख्न पाएका छन्। केही दशकअघि विश्वकपमा पुग्ने कल्पना समेत नगरेका देशहरू आज विश्व फुटबलको सबैभन्दा ठूलो उत्सवमा सहभागी हुँदैछन्।
यसले एउटा सन्देश दिन्छ फुटबल अब ब्राजिल, अर्जेन्टिना, जर्मनी वा फ्रान्सको मात्र खेल रहेन।
मेसी र रोनाल्डोको सम्भावित अन्तिम विश्वकप
विश्वकप २०२६ को सबैभन्दा भावनात्मक पक्ष भनेको लियोनल मेसी र क्रिस्टियानो रोनाल्डोको सम्भावित अन्तिम विश्वकप सहभागिता हो।
३८ वर्षीय मेसी र ४१ वर्षीय रोनाल्डो फुटबल इतिहासकै दुई महान् खेलाडी मानिन्छन्। दुवैले दुई दशकभन्दा बढी समय विश्व फुटबलमा प्रभुत्व जमाएका छन्।
रोनाल्डो विश्व फुटबलमा सर्वाधिक २२६ अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेल्ने खेलाडी हुन् भने मेसी विश्वकप इतिहासमै सर्वाधिक २६ खेल खेल्ने फुटबलर हुन्।
कतार २०२२ मा विश्वकप जितेर आफ्नो अधुरो सपना पूरा गरिसकेका मेसीसँग अब अर्को इतिहास बनाउने अवसर छ। हाल विश्वकपमा उनको नाममा १३ गोल छ। जर्मनीका मिरोस्लाभ क्लोजको १६ गोलको कीर्तिमान तोड्न उनलाई मात्र चार गोल आवश्यक छ।
फ्रान्सका २७ वर्षीय किलियन एमबाप्पे पनि १२ गोलसहित यही दौडमा छन्। यसकारण विश्वकप २०२६ केवल उपाधिको प्रतिस्पर्धा होइन, व्यक्तिगत कीर्तिमानहरूको लडाइँ पनि हुनेछ।
नयाँ पुस्ताको विश्वकप
एकातिर मेसी र रोनाल्डोको सम्भावित अन्तिम अध्याय चलिरहेको छ भने अर्कोतिर नयाँ पुस्ता विश्व फुटबलको नेतृत्व लिन तयार छ।
स्पेनका १७ वर्षीय लामिन यामाल, फ्रान्सका माइकल ओलिस, जर्मनीका अलेक्जेन्डर पाभ्लोभिक, पोर्चुगलका भितिन्हा र इक्वेडरका विलियन पाचो विश्वकपका उदाउँदा तारा हुन्।
विशेषगरी यामालमाथि सबैको नजर रहनेछ। युरो २०२४ मा चम्किएका उनले बार्सिलोनालाई ला लिगा उपाधि दिलाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए।
ब्राजिलको अनौठो कीर्तिमान
विश्वकप इतिहासमा सबैभन्दा सफल टोली ब्राजिल हो। पाँच पटकको विश्वविजेता ब्राजिल विश्वकपका सबै २३ संस्करण खेल्ने एक मात्र राष्ट्र बनेको छ।
ब्राजिलले विश्वकपमा ७६ खेल जित्दै २३७ गोल गरेको छ, जुन अहिलेसम्मकै सर्वाधिक हो।
जर्मनी चार पटकको उपाधिसहित दोस्रो सफल राष्ट्र हो भने अर्जेन्टिना, फ्रान्स, स्पेन, इंग्ल्यान्ड र पोर्चुगल यस संस्करणका प्रमुख दाबेदार मानिएका छन्।
विश्वकपको अर्थ अब केवल फुटबल होइन
विश्वकप २०२६ मा ७१ देशका १,२४८ खेलाडी सहभागी हुनेछन्। ती खेलाडी ४४९ विभिन्न क्लबबाट आएका छन्।
इंग्लिस क्लबहरूले मात्रै २०० भन्दा बढी खेलाडी विश्वकपमा पठाएका छन् भने म्यानचेस्टर सिटीबाट मात्र १९ खेलाडी विभिन्न राष्ट्रको प्रतिनिधित्व गर्दैछन्।
यसले देखाउँछ कि विश्वकप अब केवल खेल प्रतियोगिता मात्र होइन, अरबौं डलरको आर्थिक गतिविधि, विश्वव्यापी मनोरञ्जन र सांस्कृतिक प्रभावको केन्द्र पनि बनिसकेको छ।
नयाँ अध्यायको प्रतीक्षा
१९३० मा उरुग्वेबाट सुरु भएको यात्रा आज ४८ राष्ट्रसम्म आइपुगेको छ। यो फुटबलको लोकप्रियता, व्यावसायिक विस्तार र विश्वव्यापी पहुँचको सबैभन्दा ठूलो प्रमाण हो।
अब प्रश्न केवल विश्वकप कसले जित्छ भन्ने मात्र छैन। प्रश्न यो पनि हो—के मेसीले अर्को इतिहास बनाउनेछन्? के रोनाल्डोले अन्तिम पटक विश्व मञ्चमा जादू देखाउनेछन्? वा यामाल, एमबाप्पे र नयाँ पुस्ताले विश्व फुटबलको नेतृत्व आफ्नो हातमा लिनेछन्?
आगामी ३९ दिनले यी सबै प्रश्नको जवाफ दिनेछ। र सम्भवतः विश्व फुटबलको अर्को युग पनि तय गर्नेछ।
