बागलुङ, ६ असोज । बागलुङमा डेङ्गु संक्रमण तीव्र रूपमा फैलिन थालेपछि संक्रमणको कारण, जोखिमका कारक र फैलिरहेको डेङ्गुको भेरियन्ट पहिचान गर्न सरकारी विज्ञ टोली परिचालन गरिएको छ।

देशभरमै सबैभन्दा धेरै डेङ्गु संक्रमण देखिन थालेपछि स्वास्थ्य सेवा विभागको नेतृत्वमा विज्ञ टोली बागलुङमा पुगेको हो। टोलीले पछिल्लो दुई दिनदेखि जिल्लाका विभिन्न क्षेत्रमा नमुना संकलन तथा डेङ्गु सार्ने लामखुट्टेको अवस्था अध्ययन गरिरहेको छ।

ADVERTISEMENT

स्वास्थ्य सेवा विभागका डा. गोकर्ण दाहालको नेतृत्वमा फिल्ड इपिडिमियोलोजिस्ट कौशल सुवेदी, विश्व स्वास्थ्य संगठनका इन्टोमोलोजिस्ट शिशिर पन्त, नेपाल प्रहरीलगायतको टोलीले अनुसन्धान अघि बढाएको हो।

ADVERTISEMENT

टोलीले बागलुङमा डेङ्गु संक्रमण किन तीव्र रूपमा फैलिरहेको छ भन्नेबारे विभिन्न कोणबाट अध्ययन गरिरहेको छ। यस क्रममा संक्रमित र संक्रमित नभएका व्यक्तिबीच रहेका जोखिमका कारकहरू तुलना गर्न केस–कन्ट्रोल अध्ययनसमेत भइरहेको छ।

७७ घरमध्ये ३६ घरमा डेङ्गुको लार्भा

प्रारम्भिक सर्वेक्षणका क्रममा बागलुङ नगरपालिका–१, २ र ३ का ७७ घरधुरीमा अध्ययन गरिएको थियो। तीमध्ये ३६ घरमा डेङ्गु सार्ने एडिस लामखुट्टेको लार्भा फेला परेको छ।

ADVERTISEMENT

यो सर्वेक्षण गरिएका कुल घरधुरीको करिब ४७ प्रतिशत हो। घर तथा वरपर पानी जम्ने स्थानमा एडिस लामखुट्टेले प्रजनन गर्ने भएकाले टोलीले यस्ता सम्भावित स्थानहरूको समेत निरीक्षण गरिरहेको छ।

लामखुट्टेको लार्भा भेटिएका स्थानको अवस्था, लामखुट्टेको घनत्व र संक्रमणसँगको सम्बन्धबारे थप तथ्य संकलन भइरहेको छ।

भेरियन्ट पहिचानका लागि रगतको नमुना परीक्षण

डेङ्गु संक्रमणको अवस्था पत्ता लगाउन धौलागिरि प्रादेशिक अस्पतालमा उपचारका लागि आएका बिरामीको रगतका नमुना थप परीक्षणका लागि प्रयोग भइरहेको छ।

संकलित नमुनाको थप परीक्षणबाट बागलुङमा फैलिरहेको डेङ्गु भाइरसको भेरियन्ट पहिचान गर्ने प्रयास भइरहेको छ। यसले संक्रमण फैलिनुको सम्भावित कारण र स्थानीय अवस्थासँग यसको सम्बन्धबारे थप जानकारी प्राप्त गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

टोलीले बिरामीको विवरण, संक्रमणको अवस्था तथा सम्भावित जोखिमका कारकसमेत अध्ययन गरिरहेको छ।

सरकारी अस्पतालमा मात्रै १ हजार ५८९ संक्रमित

बागलुङमा हालसम्म १ हजार ५८९ जना डेङ्गु संक्रमित भएको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ। यो संख्या सरकारी अस्पतालमा परीक्षण गराएका बिरामीको मात्रै हो।

निजी अस्पताल तथा क्लिनिकमा परीक्षण गराउने संक्रमितको संख्या पनि उल्लेख्य रहेको बताइएको छ। त्यसैले जिल्लामा वास्तविक संक्रमितको संख्या सरकारी तथ्यांकभन्दा अझ बढी हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ।

संक्रमणको अवस्था थप फैलिन नदिन लामखुट्टेको नियन्त्रण तथा सम्भावित प्रजननस्थल नष्ट गर्ने कामलाई समेत प्राथमिकता दिनुपर्ने स्वास्थ्यकर्मीहरूले बताएका छन्।

विज्ञ टोलीको स्थलगत अध्ययनबाट संक्रमणको स्रोत, लामखुट्टेको अवस्था, जोखिमका कारक र फैलिरहेको भाइरसको भेरियन्टबारे थप तथ्य बाहिर आउने अपेक्षा गरिएको छ। अनुसन्धानबाट प्राप्त निष्कर्षका आधारमा डेङ्गु नियन्त्रणका लागि थप रणनीति तय गर्न सकिने स्वास्थ्य अधिकारीहरूको भनाइ छ।