ललितपुर, टिकाथलीस्थित एउटा कुनामा अहिले भित्ताहरू बोल्छन्, छायाहरू हाँस्छन् र चित्रहरू सजीव बन्छन्। यहाँ आगन्तुकहरू चित्रभित्र पस्छन्, चराको पखेटामुनि उभिन्छन्, हिमपातमा हराउँछन्—मानौं कला साँच्चिकै जिउँदो भएको छ।
यो कुनै सपनाको दृश्य होइन—यो हो नेपालको पहिलो थ्रीडी आर्ट म्युजियम, जसले नेपाली कला, संस्कृति र पर्यटनलाई नयाँ ऊचाइमा पुर्याएको छ।
यस अद्भुत परियोजनाका स्रष्टा हुन् सुन्दर बिष्ट, आर्टसाला नेपाल प्रा. लि. का संस्थापक अध्यक्ष र अनुभवी म्युरल कलाकार।
बैंककको “Art in Paradise” म्युजियमबाट प्रेरित बिष्टले नेपालमै त्यस्तै रमाइलो र सजीव अनुभव दिलाउने सपना देखे र त्यसलाई टिकाथलीमा साकार गरे।

गत कात्तिक १ गते वरिष्ठ कलाकार मदनकृष्ण श्रेष्ठ, बागमती प्रदेशका पर्यटन मन्त्री सुरेश श्रेष्ठ र देशभरका ख्यातिप्राप्त कलाकारहरूको उपस्थितिमा यसको भव्य उद्घाटन गरिएको थियो।
म्युजियमको नारा हो — “कला, रमाइलोपन र प्रकृति एउटै ठाउँमा।”
बिष्टका अनुसार, “यी तीन तत्वले जीवन सन्तुलित बनाउँछन्। जब कला रमाइलोपन र प्रकृतिसँग मिसिन्छ, तब मात्र जीवन खुसी हुन्छ।”
भित्र पसेपछि आगन्तुकहरूलाई विभिन्न थिमका थ्रीडी कलाकृतिहरू स्वागत गर्छन् — जहाँ तपाईं आफैं कलाको अंश बन्छन्। कोही डाइनोसरको मुखभित्र उभिएका छन्, कोही समुद्रको छालमा उफ्रिरहेका, कोही आकाशमा पखेटा फैलाइरहेका।
म्युजियम परिसरमा मिनी जू र प्ले जोन पनि छन् — जहाँ बालबालिकाले जनावरसँग खेल्न, खाना दिन र रमाइलो गर्न सक्छन्। साथै, आर्ट क्याफे मा आगन्तुकहरूले खाना, पेय पदार्थको आनन्द लिनका साथै आफ्नै चित्र पनि बनाउन सक्छन्।
यसबाहेक, आर्टसाला स्कूल अफ आर्ट मार्फत चित्रकला, म्युरल र अन्य दृश्यकलाका प्रशिक्षणहरू दिइन्छ। बिष्टका अनुसार, “हामीसँग करिब १५ जना स्थायी कलाकार छन् र परियोजनाको आधारमा २५ जना कलाकारहरू सक्रिय छन्।”
यहाँ संस्कृतिक संग्रहालय पनि छ, जहाँ पुराना पुस्ताको जीवनशैली, खेतीपाती र घरधुरीलाई कलात्मक रूपमा पुनर्जीवित गरिएको छ।
भ्रमणमा आएकी शिक्षक समिक्षा श्रेष्ठ भन्छिन्, “यहाँ आउँदा बच्चाहरूको अनुहारमा देखिने खुशी नै कक्षाबाहिरको वास्तविक सिकाइ हो।”
परिवारसहित आएका सन्देश राई थप्छन्, “यो ठाउँले सबै उमेरका मानिसलाई जोड्ने रमाइलो वातावरण बनाएको छ।”

म्युजियमले वर्षभर १२ वटा सांस्कृतिक र शैक्षिक कार्यक्रमहरू आयोजना गर्छ र अहिले थानकोट र नुवाकोटमा शाखा सञ्चालनमा छन्। आगामी वर्ष पोखरामा नयाँ शाखा सुरु गर्ने तयारी भइरहेको छ।
बिष्ट भन्छन्, “नेपालमा पर्यटन भन्नासाथ हामी प्रकृति सम्झन्छौं, तर कला पनि पर्यटन हो। यसलाई व्यावसायिक रूपमा अघि बढाउन सके नेपाली अर्थतन्त्र र पहिचानमा ठूलो योगदान दिन सक्छ।”
उनका अनुसार, थ्रीडी आर्ट म्युजियम केवल मनोरञ्जन होइन, मानव मनको उपचार पनि हो।
“आज मानिसहरू खुशी खोज्दै छन्,” उनी भन्छन्, “तर खुशी आफैंभित्र हुन्छ — र कला त्यसलाई बाहिर ल्याउने माध्यम हो।”
टिकाथलीको यो थ्रीडी आर्ट म्युजियम अब केवल दृश्य अनुभव होइन — नेपालमा कलाको नयाँ गन्तव्य बनेको छ।









