२०८३ आश्विन २०, मंगलवार १५:०४
काठमाडौं, असोज २० । पछिल्लो समय बैंकिङ प्रणालीमा देखिएको अधिक तरलता क्रमशः घट्न थालेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार असोज १९ गतेसम्म बैंकिङ प्रणालीमा रहेको अधिक तरलता एकैदिन ५३ अर्ब ८५ करोड रुपैयाँले घटेर ३२ अर्ब ७१ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ।
अघिल्लो दिन अर्थात् असोज १८ गते बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता ८६ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ रहेको थियो। एकैदिन ठूलो रकमले तरलता घटेसँगै बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता नियन्त्रणतर्फ गएको देखिएको हो।
राष्ट्र बैंकले बैंकिङ प्रणालीमा रहेको अधिक तरलतालाई व्यवस्थापन गर्न विभिन्न मौद्रिक उपकरण प्रयोग गर्दै आएको छ। पछिल्लो समय अधिक तरलता नियन्त्रण गर्न राष्ट्र बैंकले निक्षेप संकलन बोलकबोल, स्थायी निक्षेप सुविधा तथा राष्ट्र बैंकको बन्डलगायतका उपकरण प्रयोग गरिरहेको छ।
निक्षेप संकलनबाट ९४ अर्ब ८५ करोड
राष्ट्र बैंकका अनुसार असोज १९ गतेसम्म निक्षेप संकलन बोलकबोलमार्फत ९४ अर्ब ८५ करोड रुपैयाँ बराबरको रकम व्यवस्थापन गरिएको छ।
त्यस्तै, स्थायी निक्षेप सुविधा (एसडीएफ) मार्फत ३ अर्ब ३ करोड रुपैयाँ बराबरको रकम रहेको छ। राष्ट्र बैंकको बन्डमार्फत समेत ४० अर्ब रुपैयाँ बराबरको रकम रहेको जनाइएको छ।
पुनर्कर्जा, स्थायी तरलता सुविधा (एसएलएफ), खुला बजार कारोबार (ओएलएफ) तथा रिभर्स रिपोअन्तर्गत भने उक्त दिन कुनै रकम देखिएको छैन।
बैंकिङ प्रणालीको खुद सम्पत्ति तथा दायित्व
राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको केन्द्रीय बैंक सर्वेक्षण तथा तरलता स्थितिअनुसार असोज १९ गते बैंकिङ प्रणालीमा रहेको कुल खुद सम्पत्ति तथा दायित्व २२ खर्ब २४ अर्ब ५० करोड ६२ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।
अघिल्लो दिनको तुलनामा उक्त रकम २७ अर्ब ९० करोड ८१ लाख रुपैयाँले घटेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ। यद्यपि, अघिल्लो महिनाको तुलनामा बैंकिङ प्रणालीको खुद सम्पत्ति भने २५ अर्ब ५८ करोड २९ लाख रुपैयाँले बढेको छ।
चालु आर्थिक वर्षको सुरुदेखि भने यस्तो रकम १८ अर्ब ९९ करोड ६१ लाख रुपैयाँले घटेको राष्ट्र बैंकको तथ्यांकमा उल्लेख छ।
सरकारतर्फको खुद दाबी ऋणात्मक
केन्द्रीय बैंकका अनुसार केन्द्रीय सरकारमाथिको बैंकिङ प्रणालीको खुद दाबी ३१ खर्ब ५३ अर्ब ३३ करोड ७८ लाख रुपैयाँ ऋणात्मक रहेको छ।
यसअन्तर्गत सरकारको निक्षेप ३२ खर्ब ६८ अर्ब १८ करोड ५७ लाख रुपैयाँ रहेको छ। अघिल्लो दिनको तुलनामा सरकारी निक्षेप ५५ करोड ९ लाख रुपैयाँले घटेको भए पनि अघिल्लो महिनाको तुलनामा २५ अर्ब १४ करोड ३० लाख रुपैयाँले बढेको छ।
चालु आर्थिक वर्षको सुरुदेखि सरकारी निक्षेप भने १ खर्ब ५१ अर्ब ५० करोड ९० लाख रुपैयाँले बढेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।
बैंक तथा वित्तीय संस्थाको खुद दाबी पनि ऋणात्मक
बैंक तथा वित्तीय संस्थामाथिको खुद दाबी १३ खर्ब ७८ अर्ब रुपैयाँ ऋणात्मक रहेको छ।
अघिल्लो दिनको तुलनामा यसमा ३० अर्ब ३० करोड रुपैयाँले कमी आएको छ। अघिल्लो महिनाको तुलनामा भने १३ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ र चालु आर्थिक वर्षको सुरुदेखि १ खर्ब १ अर्ब ४० करोड रुपैयाँले कमी आएको राष्ट्र बैंकको तथ्यांक छ।
रिजर्भ मनी पनि घट्यो
राष्ट्र बैंकका अनुसार असोज १९ गतेसम्म रिजर्भ मनी ११ खर्ब ६० अर्ब ६६ करोड रुपैयाँ रहेको छ।
अघिल्लो दिनको तुलनामा रिजर्भ मनी ४८ अर्ब ३५ करोड १२ लाख रुपैयाँले घटेको छ। अघिल्लो महिनाको तुलनामा भने ८ करोड ५ लाख रुपैयाँले कमी आएको छ भने चालु आर्थिक वर्षको सुरुदेखि रिजर्भ मनी ७५ अर्ब ५२ करोड ९६ लाख रुपैयाँले घटेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।
आवश्यक रिजर्भ बढ्यो
वाणिज्य बैंक तथा वित्तीय संस्थाले राष्ट्र बैंकमा कायम गर्नुपर्ने आवश्यक रिजर्भ भने २ खर्ब ९२ अर्ब ८७ करोड ३५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।
अघिल्लो दिनको तुलनामा आवश्यक रिजर्भ ३१ करोड ३२ लाख रुपैयाँले बढेको छ। अघिल्लो महिनाको तुलनामा पनि यही परिमाणले वृद्धि भएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ। चालु आर्थिक वर्षको सुरुदेखि आवश्यक रिजर्भ भने १३ अर्ब १७ करोड ४४ लाख रुपैयाँले बढेको छ।
विदेशी सम्पत्तिमा वृद्धि
राष्ट्र बैंकका अनुसार असोज १९ गतेसम्म बैंकिङ प्रणालीको कुल विदेशी सम्पत्ति १९ खर्ब ३९ अर्ब ४३ करोड ६६ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।
अघिल्लो दिनको तुलनामा विदेशी सम्पत्ति १८ अर्ब ३२ करोड ९० लाख रुपैयाँले बढेको छ। अघिल्लो महिनाको तुलनामा ६४ अर्ब ४२ करोड ५८ लाख रुपैयाँ र चालु आर्थिक वर्षको सुरुदेखि २ खर्ब ३३ अर्ब ९१ करोड ३० लाख रुपैयाँले विदेशी सम्पत्ति बढेको राष्ट्र बैंकको तथ्यांकमा उल्लेख छ।
समग्रमा पछिल्ला दिनमा राष्ट्र बैंकले विभिन्न मौद्रिक उपकरण प्रयोग गर्दै बैंकिङ प्रणालीमा रहेको अधिक तरलता व्यवस्थापन गरिरहेको छ। एकैदिन ५३ अर्ब ८५ करोड रुपैयाँले अधिक तरलता घट्नुले बैंकिङ प्रणालीमा रहेको अतिरिक्त रकम क्रमशः खिचिँदै गएको देखाएको छ।
