काठमाडौँ । इरानलाई हतियार आपूर्ति गरेको आरोपलाई चीनले पूर्ण रूपमा अस्वीकार गर्दै त्यसलाई ‘आधारहीन र दुर्भावनापूर्ण’ भनेको छ । अमेरिकी चेतावनी र अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यममा आएका रिपोर्टपछि बेइजिङले आफू जिम्मेवार निर्यात नीति अपनाउने मुलुक भएको पुनः स्पष्ट पारेको हो ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चीनले इरानलाई सैन्य सहयोग गरेमा ५० प्रतिशतसम्म नयाँ कर लगाउने चेतावनी दिएका थिए । यस्तो अभिव्यक्ति अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले चीनले निकट भविष्यमा इरानलाई हवाई रक्षा प्रणाली उपलब्ध गराउन सक्ने दाबी गरेका बेला आएको हो ।

अमेरिकी गुप्तचर स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै केही अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले चीनले केही साताभित्र इरानतर्फ उन्नत रक्षा प्रणाली पठाउने सम्भावना रहेको उल्लेख गरेका थिए । साथै काँधमा बोकेर प्रहार गर्न सकिने मिसाइलसमेत पठाइएको हुन सक्ने आशङ्का पनि सार्वजनिक भएको थियो ।

यी आरोपहरूको जवाफ दिँदै चीनले आफ्नो आधिकारिक धारणा सार्वजनिक गरेको हो । विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता गुओ जियाकुनले नियमित पत्रकार सम्मेलनमा चीनले सैन्य सामग्री निर्यातमा कडा नियन्त्रण र जिम्मेवारीपूर्ण नीति अपनाउँदै आएको बताए । उनले आधारहीन आरोपहरूको कडा विरोध गर्ने पनि स्पष्ट पारे ।

चीनले आफ्नो निर्यात नियन्त्रण कानुन र अन्तर्राष्ट्रिय दायित्वअनुसार हतियार आपूर्तिमा कडाइ कायम रहेको जनाएको छ । यसबाट चीन कुनै पनि गैरजिम्मेवार सैन्य हस्तक्षेपमा संलग्न नभएको सन्देश दिन खोजिएको देखिन्छ ।

यद्यपि चीन र इरानबीच घनिष्ठ आर्थिक सम्बन्ध रहेको छ । चीन इरानको प्रमुख तेल खरिदकर्ता हो र ऊर्जा व्यापारमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ । तर विश्लेषकहरूका अनुसार दुवै देशबीच औपचारिक सैन्य गठबन्धन भने छैन, सम्बन्ध मुख्यतः आर्थिक र रणनीतिक हितमा आधारित रहेको मानिन्छ ।

यसैबीच, चीनले खाडी क्षेत्रका अन्य देशहरूसँग पनि आर्थिक सम्बन्ध सुदृढ बनाउँदै आएको छ । इरानले युद्धका क्रममा ती देशहरूमाथि गरेको आक्रमणप्रति चीनले आलोचना गर्दै आएको छ, जसले उसले सन्तुलित कूटनीति अपनाउने प्रयास गरिरहेको संकेत दिएको छ ।