२०८३ कार्तिक १०, मंगलवार १५:५६
काठमाडौं । नेपालमा डिजिटल भुक्तानीको प्रयोग विस्तार हुँदै गएको छ ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो दुई महिनाको आर्थिक तथा वित्तीय स्थितिसम्बन्धी प्रतिवेदनअनुसार भदौ महिनामा मोबाइल बैंकिङ, क्यूआर कोड र डेबिट कार्डमार्फत ठूलो रकमको कारोबार भएको छ ।
राष्ट्र बैंकका अनुसार भदौमा मोबाइल बैंकिङमार्फत ८ करोड ११ लाख ९४ हजार कारोबार भएका छन् । ती कारोबारबाट ६ खर्ब १४ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ बराबरको भुक्तानी भएको छ । कारोबार संख्या र रकमका आधारमा मोबाइल बैंकिङ डिजिटल भुक्तानीको प्रमुख माध्यमका रूपमा देखिएको छ ।
त्यस्तै, क्यूआर कोडमार्फत ७ करोड ५५ लाख ८१ हजार कारोबार भएका छन् । यस माध्यमबाट १ खर्ब ६७ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँ बराबरको भुक्तानी भएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । पसल, रेस्टुरेन्ट तथा अन्य व्यावसायिक कारोबारमा क्यूआर कोड प्रयोग गर्न सहज हुने भएकाले यसको प्रयोग बढ्दै गएको देखिन्छ ।
डेबिट कार्डमार्फत पनि भदौमा १ करोड ८० हजार कारोबार भएका छन् । ती कारोबारको कुल रकम ७४ अर्ब ७८ करोड रुपैयाँ रहेको छ । मोबाइल बैंकिङ र क्यूआर भुक्तानीको तुलनामा डेबिट कार्डबाट भएको कारोबार रकम कम देखिएको छ ।
मोबाइल बैंकिङबाट रकम स्थानान्तरण, बिल भुक्तानी तथा अन्य वित्तीय कारोबार गर्न सकिने सुविधाले ग्राहकलाई बैंकको शाखा वा एटीएमसम्म पुग्नुपर्ने आवश्यकता घटाएको छ । त्यस्तै, क्यूआर कोडमार्फत भुक्तानी गर्दा नगद बोक्नुपर्ने आवश्यकता कम हुनुका साथै कारोबार छिटो र सहज हुने गरेको छ ।
डिजिटल भुक्तानीको विस्तारले कारोबारको अभिलेख राख्न सहज बनाउनुका साथै औपचारिक वित्तीय प्रणालीको पहुँच विस्तार गर्न सहयोग पुर्याएको राष्ट्र बैंकको भनाइ छ । मोबाइल बैंकिङ, क्यूआर कोड र कार्डमार्फत हुने कारोबारले नेपालको भुक्तानी प्रणालीमा डिजिटल माध्यमको बढ्दो महत्त्व देखाएको छ ।
