काठमाडौं । बैंकिङ क्षेत्रको कुल कर्जा विस्तार रकम घटेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको साउन मसान्तसम्म सञ्चालनमा रहेका २० वटा वाणिज्य बैंक, क्षेत्रीय र राष्ट्रियस्तरका समेत गरी १७ वटा विकास बैंक र १७ वटा फाइनान्स कम्पनीसहित कुल ५४ वटा संस्थाले प्रवाह गरेको कुल कर्जा रकम ५९ खर्ब ४७ अर्ब १४ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ ।
यो कर्जा रकम असार मसान्तसम्मको तुलनामा शून्य दशमलव १३ प्रतिशत अर्थात् ७ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँले कम हो । राष्ट्र बैंकका अनुसार गत आर्थिक वर्षको असार मसान्तसम्म बैंकिङ क्षेत्रको कुल कर्जा रकम ५९ खर्ब ५४ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ थियो । चालु आर्थिक वर्षको सुरुवाती महिनामै कुल कर्जा घट्नुले बैंकिङ प्रणालीमा कर्जा विस्तारको गति अझै कमजोर रहेको देखिएको छ ।
प्रतिवेदनअनुसार एक वर्षअघिको तुलनामा भने बैंकिङ क्षेत्रको कुल कर्जा रकम ८ दशमलव २१ प्रतिशतले बढेको हो । २०८२ साउनमा कुल कर्जा ५५ खर्ब ९१ अर्ब ६० करोड रुपैयाँ थियो ।
कुन क्षेत्रमा कति कर्जा?
राष्ट्र बैंकका अनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाले प्रवाह गरेको कुल कर्जालाई क्षेत्रगत रूपमा हेर्दा विद्युत्, ग्यास तथा जलविद्युत् क्षेत्रमा बैंकिङ क्षेत्रको सबैभन्दा बढी कर्जा प्रवाह भएको छ ।
साउनमा यी क्षेत्रमा ४ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँले कर्जा बढेर ५ खर्ब १८ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । असार मसान्तमा यस्तो कर्जा ५ खर्ब १३ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँ थियो । पछिल्लो एक वर्षमा भने यस क्षेत्रमा बैंकिङ क्षेत्रको कुल कर्जा १८ दशमलव ५१ प्रतिशतले बढेको छ ।
निर्माण क्षेत्रमा पनि बैंकिङ क्षेत्रको कर्जा बढेर २ खर्ब ७९ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । पछिल्लो एक महिनामा २ दशमलव ०६ प्रतिशतले बढेको यो कर्जा एक वर्षको तुलनामा ११ दशमलव ३९ प्रतिशतले बढेको हो ।
कृषि, वन, पेय पदार्थ तथा गैरखाद्य उत्पादनसम्बन्धी क्षेत्रमा पनि बैंकिङ क्षेत्रको कुल कर्जा बढेको छ । चालु आर्थिक वर्षको साउन मसान्तसम्म बैंकहरूले यस्तो क्षेत्रमा प्रवाह गरेको कुल कर्जा ९ खर्ब ७७ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । यो कर्जा असार मसान्तको तुलनामा शून्य दशमलव २६ प्रतिशत र पछिल्लो एक वर्षमा ८ दशमलव ३२ प्रतिशतले बढेको हो ।
थोक तथा खुद्रा व्यापार क्षेत्रमा पनि बैंकहरूको कर्जा रकम बढेर १० खर्ब २३ अर्ब २८ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । साउनमा शून्य दशमलव ३० प्रतिशतले बढेको यस क्षेत्रको कर्जा वार्षिक आधारमा ३ दशमलव ३७ प्रतिशतले बढेको छ । कुल कर्जामा ठूलो हिस्सा ओगट्ने यो क्षेत्रको कर्जा विस्तार भने अन्य केही क्षेत्रको तुलनामा सुस्त देखिएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
उपभोक्ता कर्जा भने एक महिनाको अवधिमा घटेको छ । असार मसान्तमा १३ खर्ब ५७ अर्ब ३६ करोड रुपैयाँ रहेको उपभोक्ता कर्जा साउन मसान्तमा १३ खर्ब ४९ अर्ब ९ करोड रुपैयाँमा झरेको छ । यसअनुसार एक महिनामा उपभोक्ता कर्जा शून्य दशमलव ६१ प्रतिशतले घटेको हो । तर, एक वर्षअघिको तुलनामा भने यस्तो कर्जा १३ दशमलव ६२ प्रतिशतले बढेको छ ।
वित्त, बीमा तथा रियल इस्टेट क्षेत्रमा पनि कर्जा संकुचित भएको छ । असार मसान्तमा ४ खर्ब ६२ अर्ब ८७ करोड रुपैयाँ रहेको यस्तो क्षेत्रतर्फको कर्जा साउन मसान्तमा ४ खर्ब ३९ अर्ब १५ करोड रुपैयाँमा झरेको छ । एक महिनामै ५ दशमलव १२ प्रतिशतले घटेको यो कर्जा वार्षिक आधारमा भने ११ दशमलव २० प्रतिशतले बढेको छ ।
पर्यटन सेवा क्षेत्रमा कर्जा भने बढेको छ । साउन मसान्तसम्म यस्तो कर्जा २ खर्ब ८२ अर्ब ७७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । असार मसान्तको तुलनामा शून्य दशमलव ६२ प्रतिशत र एक वर्षअघिको तुलनामा ११ प्रतिशतले कर्जा बढेको हो ।
चालु आर्थिक वर्षको साउन मसान्तसम्म यातायात, सञ्चार तथा सार्वजनिक उपयोगिताका क्षेत्रमा बैंकहरूको कुल कर्जा ८७ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । साउनमा २ दशमलव ०५ प्रतिशतले बढेको यो क्षेत्रमा एक वर्षको अवधिमा भने कर्जा ५ दशमलव ९१ प्रतिशतले घटेको छ ।
धातुजन्य उत्पादन, मेसिनरी तथा विद्युतीय उपकरण र एसेम्बली क्षेत्रमा कर्जा ७६ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । असारको तुलनामा २ दशमलव ९५ प्रतिशतले बढेको यो क्षेत्रमा वार्षिक वृद्धि ३ दशमलव ९६ प्रतिशत रहेको छ ।
अन्य सेवा क्षेत्रतर्फ बैंकहरूको कुल कर्जा २ खर्ब ३६ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । एक महिनामा ३ दशमलव २४ प्रतिशतले बढेको यो क्षेत्रको कर्जा वार्षिक आधारमा १० दशमलव २३ प्रतिशतले बढेको हो । स्थानीय सरकारतर्फको कर्जा पनि सामान्य बढेर ११ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँ पुगेको छ ।
राष्ट्र बैंकका अनुसार कृषि तथा वनसम्बन्धी क्षेत्रमा कर्जा भने ३ खर्ब ४६ अर्ब ३ करोड रुपैयाँमा झरेको छ । असार मसान्तको तुलनामा १ प्रतिशतले घटेको यो कर्जा एक वर्षमा २ दशमलव ७ प्रतिशतले घटेको हो ।
मत्स्यपालन क्षेत्रमा पनि कर्जा शून्य दशमलव ७४ प्रतिशतले घटेर १६ अर्ब १ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ ।
खनिजसम्बन्धी क्षेत्रमा भने कर्जा बढेको छ । साउन मसान्तसम्म यस्तो कर्जा १२ अर्ब ५१ करोड रुपैयाँ पुगेको छ, जुन असारको तुलनामा ३ दशमलव ६६ प्रतिशतले बढी हो । एक वर्षको तुलनामा भने यो क्षेत्रमा कर्जा १ दशमलव २० प्रतिशतले घटेको छ ।
यसैगरी, अन्य क्षेत्रमा बैंकहरूको कुल कर्जा रकम २ खर्ब ९८ अर्ब २१ करोड रुपैयाँमा झरेको छ । असारको तुलनामा शून्य दशमलव ५२ प्रतिशतले घटेको यस क्षेत्रमा वार्षिक आधारमा भने कर्जा २ दशमलव २७ प्रतिशतले बढेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।






