२०८३ भाद्र २८, आईतवार २०:३२
काठमाडौं । प्राकृतिक विपत्तिका कारण नेपालको पर्यटन क्षेत्रमा चुनौती थपिए पनि हिमाल आरोहणका लागि विदेशी पर्यटकको आकर्षण भने कायमै देखिएको छ। आगामी शरद ऋतुमा नेपालका विभिन्न हिमाल आरोहण गर्न ६३ देशका ४ सय ९८ आरोहीले अनुमति लिइसकेका छन्।
पर्यटन विभागका अनुसार शुक्रबारसम्म अनुमति लिने आरोहीमध्ये सबैभन्दा धेरै मनास्लु आरोहणका लागि रहेको छ। मनास्लुका लागि मात्रै ३८ टोलीका ४ सय ५१ जनाले आरोहण अनुमति लिएका छन्। तीमध्ये १ सय २० जना महिला छन्।
रसुवा–भोटेकोशी क्षेत्रमा आएको बाढीलगायतका प्राकृतिक विपत्तिले पर्यटन पूर्वाधार र यात्रामा चुनौती थपे पनि हिमाल आरोहणका लागि विदेशी पर्यटकको चासोमा तत्काल ठूलो कमी आएको देखिँदैन। आरोहीको यो उपस्थिति नेपालको साहसिक पर्यटनप्रतिको अन्तर्राष्ट्रिय माग अझै बलियो रहेको संकेतका रूपमा देखिएको छ।
मनास्लुमा सबैभन्दा बढी आकर्षण
शरद ऋतुको आरोहण सिजनमा मनास्लु विदेशी आरोहीको प्रमुख रोजाइ बनेको छ। विभागको तथ्यांकअनुसार यस सिजन मनास्लुका लागि अनुमति लिनेको संख्या अन्य हिमालको तुलनामा निकै बढी छ।
त्यस्तै, मकालुका लागि ३ जना, दङ्गा हिमालका लागि दुई टोलीका १६ जना, धौलागिरिका लागि दुई टोलीका १९ जना, गंगापूर्णका लागि दुई टोली तथा थोराङ पिकका लागि ७ जनाले आरोहण अनुमति लिएका छन्।
केही लोकप्रिय हिमालमा आरोहण गतिविधि बढी केन्द्रित भए पनि अन्य हिमाल तथा पिकलाई समेत अन्तर्राष्ट्रिय आरोहण बजारमा प्रवर्द्धन गर्ने सम्भावना रहेको देखिन्छ।
चीनबाट सबैभन्दा धेरै आरोही
नेपालका हिमालप्रति विदेशी आरोहीको आकर्षण उनीहरूको राष्ट्रियताबाट पनि देखिन्छ। यस सिजन सबैभन्दा धेरै चीनबाट १ सय जनाले आरोहण अनुमति लिएका छन्। तीमध्ये २९ जना महिला छन्।
त्यस्तै, रुसबाट ५३, अमेरिकाबाट ३७, बेलायतबाट २८ र फ्रान्सबाट २७ जनाले अनुमति लिएका छन्। जर्मनी र जापानबाट भने १६/१६ जना आरोहीले अनुमति लिएका छन्।
विभिन्न देशबाट आरोही नेपाल आउनुले हिमाल आरोहणलाई नेपालको महत्वपूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटन उत्पादनका रूपमा स्थापित गर्न सकिने सम्भावना देखाएको छ।
आरोहणसँगै चलायमान हुन्छ स्थानीय अर्थतन्त्र
हिमाल आरोहणबाट प्राप्त रोयल्टी सरकारको आम्दानीमा मात्र सीमित हुँदैन। एउटा आरोहण अभियानसँगै गाइड, भरिया, आरोहण सहयोगी, होटल, यातायात, उपकरण, खाद्यान्नलगायत स्थानीय सेवामा खर्च हुने भएकाले यसको प्रत्यक्ष प्रभाव हिमाली क्षेत्रको अर्थतन्त्रमा समेत पर्छ।
सरकारले शुक्रबारसम्म आरोहण रोयल्टीबापत २१ करोड १० लाख रुपैयाँ संकलन गरिसकेको छ।
यस अर्थमा आरोहण पर्यटनलाई केवल हिमाल चढ्ने गतिविधिका रूपमा नभई हिमाली क्षेत्रमा रोजगारी सिर्जना गर्ने र स्थानीय अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउने महत्वपूर्ण पर्यटन क्षेत्रका रूपमा लिन सकिन्छ।
विपत्तिका बीच सकारात्मक संकेत
प्राकृतिक विपत्तिले नेपालको पर्यटन पूर्वाधार र प्रमुख गन्तव्यसम्मको यात्रामा चुनौती थपिरहेका बेला विदेशी आरोहीको उपस्थिति नेपालको साहसिक पर्यटनका लागि सकारात्मक संकेत हो। यद्यपि यसलाई दीर्घकालीन अवसरमा बदल्न सुरक्षित पदमार्ग, भरपर्दो सञ्चार, प्रभावकारी उद्धार क्षमता, मौसमसम्बन्धी सूचना, स्वास्थ्य सेवा र आवश्यक पूर्वाधारलाई थप सुदृढ बनाउनुपर्ने देखिन्छ।
त्यससँगै मनास्लुमा केन्द्रित आरोहण गतिविधिलाई अन्य हिमाल तथा पिकसम्म विस्तार गर्ने र नयाँ आरोहण गन्तव्यलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रवर्द्धन गर्ने रणनीति पनि आवश्यक देखिन्छ।
नेपालसँग सगरमाथासहित विश्वभर आकर्षण रहेका थुप्रै हिमशृंखला छन्। त्यसैले हिमालको आकर्षणलाई सुरक्षित, जिम्मेवार र विविध साहसिक पर्यटन उत्पादनका रूपमा विश्व बजारमा स्थापित गर्न सकिए यस क्षेत्रबाट अझ ठूलो आर्थिक लाभ लिन सकिने सम्भावना छ।
शरद ऋतुका लागि अहिलेसम्म अनुमति लिएका ४ सय ९८ आरोही त्यस सम्भावनाको प्रारम्भिक संकेतका रूपमा देखिएका छन्।
