२०८२ चैत्र २५, बुधवार १८:२०
काठमाडौँ। पछिल्ला केही वर्षयता तौल घटाउने औषधिको विकासमा विश्वव्यापी रूपमा उल्लेखनीय प्रगति भएको छ। विशेषगरी मोटोपन र मधुमेहसँग सम्बन्धित स्वास्थ्य समस्या बढ्दै जाँदा यस्ता औषधिहरूको माग तीव्र रूपमा बढेको देखिन्छ। औषधि निर्माण कम्पनीहरूबीच प्रतिस्पर्धा बढ्दै जाँदा नयाँ–नयाँ प्रभावकारी उपचार विधिहरू पनि विकास भइरहेका छन्।
हाल विश्व बजारमा तौल घटाउने औषधिहरूमध्ये वेगोभी रओजेम्पिक प्रमुख रूपमा अगाडि देखिएका छन्। यी औषधिहरू मूलतः ग्लुकागोन–जस्तो पेप्टाइड–१ (जीएलपी–१) हार्मोनको प्रभावमा काम गर्ने औषधि हुन्, जसले भोक कम गर्ने, पेट भरिएको अनुभूति बढाउने र रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्न सहयोग पुर्याउँछ।
यस्तै, माउन्जारो नामक औषधि पनि पछिल्लो समय निकै प्रभावकारी मानिएको छ। यसले दुई प्रकारका हार्मोन (जीएलपी–१ र जीआईपी) लाई लक्षित गरेर काम गर्ने भएकाले तौल घटाउने क्षमतामा अझ प्रभावकारी देखिएको विभिन्न अध्ययनहरूले देखाएका छन्। परीक्षणहरूमा सहभागी व्यक्तिहरूले उल्लेखनीय तौल घटाएको रिपोर्ट सार्वजनिक भइसकेको छ।
यी औषधिहरूको विकासमा नोभो नर्डिस्क र इलि लिली जस्ता ठूला औषधि कम्पनीहरू अग्रणी भूमिकामा छन्। विशेषगरी नोभो नर्डिस्कले सेमाग्लुटाइडमा आधारित औषधिहरू विकास गरेर बजारमा प्रभुत्व जमाएको छ भने एलाइ लिलीले टिर्जेपाटाइडमार्फत प्रतिस्पर्धालाई थप तीव्र बनाएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार यी औषधिहरूले तौल घटाउन मात्र होइन, मुटु रोग, उच्च रक्तचाप र टाइप–२ मधुमेह जस्ता दीर्घकालीन रोगहरूको जोखिम घटाउन पनि मद्दत पुर्याउन सक्छन्। तर, यसको प्रयोग चिकित्सकको सल्लाहबिना गर्नु जोखिमपूर्ण हुन सक्ने चेतावनी पनि दिइएको छ।
यद्यपि, यस्ता औषधिहरू महँगा हुनु, दीर्घकालीन असरबारे अझै थप अध्ययन आवश्यक हुनु तथा सबैका लागि पहुँच सहज नहुनु जस्ता चुनौतीहरू अझै कायम छन्। साथै, जीवनशैली परिवर्तन (जस्तै: सन्तुलित आहार र व्यायाम) सँगै औषधिको प्रयोग गर्नुपर्नेमा विज्ञहरूले जोड दिएका छन्।
आगामी दिनमा अझ प्रभावकारी, सुरक्षित र सुलभ तौल घटाउने औषधिहरू बजारमा आउने अपेक्षा गरिएको छ। यसले मोटोपन व्यवस्थापनमा नयाँ युगको सुरुवात गर्ने विश्वास गरिएको छ।
