२०८३ बैशाख २६, शनिबार १५:०७
काठमाडौँ। मुस्ताङ पछिल्लो समय नेपालको सबैभन्दा आकर्षक हिमाली पर्यटकीय गन्तव्यमध्ये एकका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ। प्राकृतिक सौन्दर्य, हिमाली भू–दृश्य, प्राचीन तिब्बती संस्कृति, धार्मिक सम्पदा र साहसिक पर्यटनको संयोजनले मुस्ताङले स्वदेशी तथा विदेशी दुवै पर्यटकलाई तानिरहेको छ।
नेपालको उत्तर हिमाली क्षेत्रमा अवस्थित मुस्ताङलाई “हिमाली मरुभूमि” का रूपमा समेत चिनिन्छ। समुद्री सतहबाट उच्च उचाइमा रहेको यस जिल्लाको भौगोलिक बनावट अन्य हिमाली क्षेत्रभन्दा फरक देखिन्छ। पहेँलो र खैरो रंगका नाङ्गा पहाड, कालीगण्डकी नदीको गहिरो गल्छी, ढुंगाले बनेका बस्ती र शुष्क भूभागले मुस्ताङलाई विशिष्ट बनाएको छ।
धार्मिक पर्यटनका दृष्टिले मुक्तिनाथ मन्दिर मुस्ताङको प्रमुख आकर्षण हो। हिन्दु र बौद्ध धर्मावलम्बीहरूको साझा तीर्थस्थलका रूपमा रहेको मुक्तिनाथमा हरेक वर्ष हजारौँ भक्तजन पुग्ने गर्छन्। धार्मिक विश्वासअनुसार मुक्तिनाथ दर्शनले मोक्ष प्राप्त हुने मान्यता रहेको छ। विशेषगरी नेपाली र भारतीय तीर्थयात्रीहरूको आगमन यहाँ उल्लेख्य हुने गरेको छ।
मुस्ताङको माथिल्लो क्षेत्रमा रहेको लोमन्थाङ्ग पनि पर्यटकका लागि अर्को मुख्य गन्तव्य बनेको छ। प्राचीन दरबार, बौद्ध गुम्बा, माटोका पर्खालले घेरिएको बस्ती र तिब्बती जीवनशैलीले लोमान्थाङलाई सांस्कृतिक रूपमा विशेष बनाएको छ। यहाँ मनाइने तिजी पर्वले समेत विदेशी पर्यटकलाई आकर्षित गर्ने गरेको छ।
पर्यटन व्यवसायीहरूका अनुसार पछिल्ला वर्षमा सडक सञ्जाल विस्तारसँगै मुस्ताङ पुग्न सहज भएपछि आन्तरिक पर्यटकको संख्या उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। विशेषगरी पोखराबाट सडकमार्ग हुँदै मोटरसाइकल, जिप र निजी सवारी साधनमार्फत मुस्ताङ भ्रमण गर्नेहरूको संख्या बढ्दो छ।
साहसिक पर्यटनका लागि पनि मुस्ताङ लोकप्रिय बन्दै गएको छ। हिमाल अवलोकन, अफरोड यात्रा, पदयात्रा, साइक्लिङ तथा फोटोग्राफीका लागि पर्यटक मुस्ताङ पुग्ने गरेका छन्। चिसो मौसममा हिमाली दृश्यावलोकन र गर्मीयाममा प्राकृतिक तथा सांस्कृतिक अनुभव लिन आउने पर्यटकको चाप बढी हुने गरेको व्यवसायीहरू बताउँछन्।
विदेशी पर्यटकहरू मुस्ताङको तिब्बती संस्कृतिसँग मिल्दोजुल्दो जीवनशैली, प्राचीन बौद्ध सम्पदा र अनौठो भूगोलका कारण आकर्षित हुने गरेका छन्। होटल व्यवसायीहरूका अनुसार युरोप, अमेरिका, चीन र दक्षिण एसियाली मुलुकबाट आउने पर्यटकको संख्या क्रमशः बढिरहेको छ।
पर्यटन क्षेत्रसँग सम्बन्धित व्यवसायीहरूले मुस्ताङलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा थप प्रवर्द्धन गर्न पूर्वाधार विस्तार, सरसफाइ व्यवस्थापन, सुरक्षित यात्रा तथा गुणस्तरीय पर्यटकमैत्री सेवामा ध्यान दिनुपर्ने बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार होटल, यातायात, सञ्चार र आपतकालीन उद्धार सेवा अझ व्यवस्थित बनाउन सके मुस्ताङ नेपालको पर्यटन अर्थतन्त्रको महत्वपूर्ण केन्द्र बन्न सक्छ।
प्राकृतिक र सांस्कृतिक सम्पदाले भरिपूर्ण मुस्ताङ अहिले नेपालको पर्यटन क्षेत्रको प्रमुख आधारमध्ये एकका रूपमा उदाउँदै गएको छ।
