२०८२ चैत्र ४, बुधबार १८:५६
काठमाडौं। अर्थतन्त्र क्रमशः सुधारको दिशामा अघि बढ्न थालेसँगै बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको कर्जा असुली अवस्था पनि सुदृढ बन्दै गएको देखिएको छ। ऋणीहरूले नियमित रूपमा साँवा–ब्याज तिर्न थालेपछि कर्जा नोक्सानी, धितो सकार तथा अपलेखनमा कमी आएको छ, जसको प्रत्यक्ष प्रभाव बैंकहरूको नाफामा समेत परेको छ।
चालु आर्थिक वर्षको माघ महिनासम्म आइपुग्दा वित्तीय क्षेत्रमा कर्जा व्यवस्थापनको अवस्था अपेक्षाकृत सकारात्मक देखिएको छ। केन्द्रीय बैंकका अनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले जोखिम व्यवस्थापनका लागि कुल ६४ अर्ब ३५ करोड रुपैयाँ छुट्याएका छन्। कर्जाको गुणस्तर सुधारिँदै जाँदा सामान्य तथा ‘वाच लिस्ट’ समूहका कर्जामा छुट्याइने नोक्सानी व्यवस्था क्रमशः ०.७ प्रतिशत र १.९७ प्रतिशतले घटेको छ।
यद्यपि विशेष कर्जा नोक्सानी व्यवस्थामा भने करिब ३ प्रतिशतले वृद्धि देखिएको छ, जसका कारण समग्र कर्जा नोक्सानी व्यवस्था पुस महिनाको तुलनामा माघमा २.२५ प्रतिशतले बढेको छ। यसले जोखिमयुक्त कर्जामा अझै सावधानी अपनाउनुपर्ने संकेत पनि दिएको छ।
यसैबीच, विगतमा छुट्याइएको कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाबाट फिर्ता हुने रकम पनि बढ्दै गएको छ। चालु आवको माघसम्म यस्तो फिर्ता रकम ३२ अर्ब ६१ करोड रुपैयाँ पुगेको छ, जुन पुस महिनासम्म ३१ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ थियो। यस्तो रकम बैंकहरूको नाफामा सिधै जोडिने भएकाले नाफा वृद्धि हुनुमा यसले महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको छ।
गैरबैंकिङ सम्पत्ति अर्थात धितो सकारको परिमाणमा समेत सामान्य कमी आएको छ। माघसम्म यस्तो सम्पत्ति ५१ अर्ब २० करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ, जुन अघिल्लो महिनाको तुलनामा थोरै घटेको हो। यसलाई कर्जा असुलीमा सुधारको संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
बैंकिङ क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार पछिल्लो समय आर्थिक गतिविधिमा आएको सामान्य सुधारले ऋणीहरूको भुक्तानी क्षमता बढाएको छ। साथै, केन्द्रीय बैंकले ल्याएका नीतिगत सहजताले पनि वित्तीय क्षेत्रलाई राहत दिएको छ।
यद्यपि तरलताको समस्या पूर्ण रूपमा समाधान भइनसकेको भए पनि कर्जाको मागमा केही वृद्धि देखिएको छ। चालु आर्थिक वर्षको माघसम्म निजी क्षेत्रमा मात्रै २ खर्ब २१ अर्ब रुपैयाँ बराबरको थप कर्जा प्रवाह भएको तथ्यांकले लगानी गतिविधि विस्तारतर्फ संकेत गरेको छ।
कर्जा अपलेखनतर्फ पनि स्थिति नियन्त्रणमै देखिएको छ। माघसम्म बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले १ अर्ब १५ करोड रुपैयाँ बराबरको कर्जा अपलेखन गरेका छन्, जुन पुस महिनाको तुलनामा सामान्य वृद्धि भए पनि समग्र परिप्रेक्ष्यमा स्थिर मानिएको छ।
यी सबै सूचकहरूको सकारात्मक प्रभाव बैंकहरूको नाफामा देखिएको छ। चालु आर्थिक वर्षको माघसम्म वित्तीय क्षेत्रले कुल ४२ अर्ब ५४ करोड रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ, जुन पुस महिनाको तुलनामा २२.२६ प्रतिशतले बढी हो।
नाफाको विवरणअनुसार वाणिज्य बैंकहरूले सबैभन्दा ठूलो हिस्सा ओगट्दै ३८ अर्ब १ करोड रुपैयाँ नाफा कमाएका छन्। विकास बैंकहरूको नाफा ४ अर्ब ९ करोड रुपैयाँ रहेको छ भने फाइनान्स कम्पनीहरूले ४३ करोड ९० लाख रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेका छन्।
समग्रमा हेर्दा कर्जा लगानी र असुली दुवैमा सुधार आउँदा बैंकिङ क्षेत्र क्रमशः स्थायित्वतर्फ उन्मुख भइरहेको देखिन्छ। यद्यपि जोखिमयुक्त कर्जा व्यवस्थापन र तरलता सन्तुलन कायम राख्ने चुनौती भने अझै बाँकी नै रहेको विश्लेषकहरू बताउँछन्।
