२०८३ कार्तिक ३, सोमबार १९:३२
खलङ्गा (दार्चुला), कात्तिक २ । सुदूरपश्चिम प्रदेशको प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा अपि हिमाललाई स्थापित गर्ने उद्देश्यसहित दार्चुलाको अपि हिमाल गाउँपालिकामा तीनदिने ‘अपि हिमाल पर्यटन उत्सव’ आयोजना हुने भएको छ। गाउँपालिकाले आगामी कात्तिक १७ देखि १९ गतेसम्म उत्सव सञ्चालन गर्ने तयारी गरेको हो।
प्राकृतिक सौन्दर्य, हिमाली भू-दृश्य, जैविक विविधता तथा साहसिक पर्यटनको सम्भावनाले भरिपूर्ण अपि हिमाल क्षेत्रको पर्यटन प्रवर्द्धन गर्दै स्थानीय बासिन्दाका लागि रोजगारी तथा आयआर्जनका अवसर सिर्जना गर्ने उद्देश्यले उत्सव आयोजना गर्न लागिएको गाउँपालिका अध्यक्ष भक्तसिंह ठेकरे बोहराले जानकारी दिएका छन्।
उनका अनुसार गाउँपालिकाको चालु आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रममा समावेश उद्देश्यलाई कार्यान्वयन गर्दै पर्यटन गतिविधि विस्तार गर्न उत्सव आयोजना गर्न लागिएको हो। पर्यटन क्षेत्रको विकासबाट स्थानीय अर्थतन्त्रलाई बलियो बनाउने, गाउँपालिकामा उपलब्ध प्राकृतिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाको प्रचारप्रसार गर्ने र आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकलाई आकर्षित गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
उत्सव अपि हिमाल गाउँपालिका–१ स्थित अपि हिमाल बेसक्याम्पको पिलकन्दमा आयोजना गरिनेछ। उत्सवसँग सम्बन्धित अन्य गतिविधि गाउँपालिकाका विभिन्न क्षेत्रमा समेत सञ्चालन गरिने अध्यक्ष बोहराले बताएका छन्। एकीकृत पर्यटन उत्सवका रूपमा कार्यक्रम सञ्चालन गरिने भएकाले गाउँपालिकाका सबै क्षेत्रले यसको लाभ प्राप्त गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
अपि हिमाल गाउँपालिकाले पर्यटनलाई स्थानीय आर्थिक विकासको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा अघि बढाउन खोजेको छ। प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षण गर्दै पर्यटन गतिविधि विस्तार गर्न सके स्थानीय बासिन्दाले आफ्नै गाउँमा रोजगारी र आम्दानीका अवसर प्राप्त गर्ने गाउँपालिकाको विश्वास छ।
पर्यटकको आवागमन बढेसँगै स्थानीय होटल तथा होमस्टे, खानपान, यातायात, पदयात्रा, भरिया सेवा, स्थानीय उत्पादनको बिक्री तथा अन्य पर्यटकीय सेवामा आर्थिक गतिविधि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ। यसबाट स्थानीय व्यवसायी, किसान, युवा तथा पर्यटनसँग प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा जोडिएका समुदाय लाभान्वित हुन सक्नेछन्।
विशेषगरी दुर्गम हिमाली क्षेत्रमा रोजगारीका अवसर सीमित हुने भएकाले पर्यटन क्षेत्रको विस्तारले स्थानीय युवालाई गाउँमै आयआर्जन गर्ने अवसर उपलब्ध गराउन सक्ने सम्भावना छ। स्थानीय उत्पादन तथा मौलिक संस्कृति पर्यटकमाझ पुर्याउन सके गाउँपालिकाको पहिचान विस्तार हुनुका साथै ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई समेत टेवा पुग्नेछ।
अध्यक्ष बोहराका अनुसार गाउँपालिकाको प्राथमिकता अब पर्यटन पूर्वाधार निर्माणमा मात्रै सीमित रहने छैन। निर्माण भइसकेका पूर्वाधारलाई दिगो बनाउँदै तिनलाई रोजगारी र आयआर्जनसँग जोड्ने योजना गाउँपालिकाले अघि सारेको छ।
अपि हिमाल क्षेत्र प्राकृतिक सौन्दर्य र हिमाली पर्यटनका दृष्टिले महत्वपूर्ण सम्भावना बोकेको क्षेत्र हो। हिमालको मनोरम दृश्य, प्राकृतिक वातावरण, पदयात्राका सम्भावित मार्ग तथा स्थानीय संस्कृति यस क्षेत्रका प्रमुख आकर्षणका रूपमा रहेका छन्।
अपि हिमाल बेसक्याम्पसम्मको पहुँच, पदमार्गको विकास, पर्यटकका लागि आवश्यक सेवा तथा सुविधाको विस्तार र प्रभावकारी प्रचारप्रसार गर्न सके यस क्षेत्रलाई साहसिक तथा प्रकृतिमा आधारित पर्यटनको आकर्षक गन्तव्य बनाउन सकिने गाउँपालिकाको अपेक्षा छ।
नेपाल सरकार र अपि हिमाल गाउँपालिकाको साझेदारीमा सञ्चालित दिगो पर्यटन परियोजनामार्फत पनि अपि हिमाल क्षेत्रको पर्यटन प्रवर्द्धनका गतिविधि सञ्चालन हुँदै आएका छन्। बेसक्याम्पको प्रचारप्रसार तथा पर्यटकीय गतिविधि विस्तारका लागि गाउँपालिकाले विभिन्न कार्यक्रम अघि बढाउँदै आएको जनाएको छ।
पर्यटन क्षेत्रको विकासका लागि भौतिक पूर्वाधारसँगै स्थानीय समुदायको सहभागिता, वातावरण संरक्षण, पर्यटकको सुरक्षासम्बन्धी व्यवस्था र गुणस्तरीय सेवा पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छन्। यी पक्षलाई समेटेर पर्यटन गतिविधि विस्तार गर्न सके अपि हिमाललाई लामो समयसम्म आकर्षक गन्तव्यका रूपमा विकास गर्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ।
गाउँपालिका अध्यक्ष ठेकरे बोहराका अनुसार पछिल्लो समय अपि हिमाल क्षेत्रमा वार्षिक पाँच हजारभन्दा बढी पर्यटक पुग्ने गरेका छन्। पर्यटकको आगमनलाई थप वृद्धि गर्दै चालु वर्षभित्र पर्यटकको संख्या १० हजार पुर्याउने लक्ष्य गाउँपालिकाले लिएको उनले बताएका छन्।
पर्यटकको संख्या बढाउन उत्सव आयोजना गर्नुका साथै पर्यटन पूर्वाधारको विकास, प्रचारप्रसार र स्थानीयस्तरमा पर्यटकीय गतिविधि विस्तार गर्ने योजना अघि सारिएको छ। उत्सवले अपि हिमाल क्षेत्रबारे राष्ट्रियस्तरमा जानकारी फैलाउन तथा सम्भावित पर्यटकको ध्यान आकर्षित गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
पर्यटकको संख्या वृद्धि हुनु पर्यटन क्षेत्रको विकासका लागि महत्वपूर्ण भए पनि त्यसबाट स्थानीय समुदायले प्रत्यक्ष लाभ प्राप्त गर्नु अझ आवश्यक हुन्छ। त्यसैले पर्यटकको आगमनलाई स्थानीय उत्पादनको बजारीकरण, रोजगारी सिर्जना र साना व्यवसायको विस्तारसँग जोड्ने विषय गाउँपालिकाका लागि महत्वपूर्ण रहनेछ।
त्यसैगरी पर्यटकको संख्या बढ्दै जाँदा हिमाली वातावरण, प्राकृतिक सम्पदा र स्थानीय संस्कृतिमा नकारात्मक असर नपर्ने गरी पर्यटन गतिविधि सञ्चालन गर्नु पनि आवश्यक हुनेछ। दिगो पर्यटनको अवधारणाअनुसार विकासका काम अघि बढाउन सके स्थानीय अर्थतन्त्र र प्राकृतिक सम्पदाबीच सन्तुलन कायम गर्न सकिनेछ।
अपि हिमाल गाउँपालिका सरकारले पहिचान गरेका सय पर्यटकीय गन्तव्यभित्र समेत परेको छ। यसले अपि हिमाल क्षेत्रको पर्यटन सम्भावना र राष्ट्रियस्तरमा यसको प्रवर्द्धनको महत्वलाई थप उजागर गरेको छ।
पछिल्लो समय प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले सामाजिक सञ्जालमा अपि हिमालको तस्बिर सार्वजनिक गरेपछि यसको प्रचारप्रसारमा थप सहयोग पुग्ने गाउँपालिकाले अपेक्षा गरेको छ। सामाजिक सञ्जालमार्फत प्राकृतिक गन्तव्यको दृश्य सार्वजनिक हुँदा सम्भावित पर्यटकमाझ त्यसबारे जानकारी फैलिन र भ्रमणप्रति रुचि बढ्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यद्यपि, पर्यटकीय गन्तव्यको दीर्घकालीन विकासका लागि प्रचारप्रसारसँगै पहुँचमार्ग, पदमार्ग, आवास, खानपान, सञ्चार, सुरक्षा र सरसफाइजस्ता आधारभूत सेवाको विकास पनि आवश्यक हुन्छ। यी सुविधाको विस्तारले पर्यटकको बसाइ सहज बनाउनुका साथै स्थानीय व्यवसायलाई निरन्तर आम्दानीको अवसर प्रदान गर्न सक्छ।
अपि हिमाल पर्यटन उत्सवलाई व्यवस्थित र प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्न गाउँपालिका अध्यक्षको संयोजकत्वमा मूल आयोजक समिति गठन गरिएको गाउँपालिकाले जनाएको छ। समितिमा गाउँपालिका उपाध्यक्ष, सबै वडाका वडाध्यक्षलगायत सदस्य रहने व्यवस्था गरिएको छ।
त्यसैगरी गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतलाई समितिको सदस्यसचिवको जिम्मेवारी दिइएको छ। मूल आयोजक समितिमार्फत उत्सवको तयारी, आवश्यक समन्वय तथा कार्यक्रम सञ्चालनसम्बन्धी काम अघि बढाइनेछ।
गाउँपालिकाले उत्सवलाई एकीकृत पर्यटन प्रवर्द्धन कार्यक्रमका रूपमा सञ्चालन गर्न खोजेकाले यसको लाभ गाउँपालिकाका विभिन्न क्षेत्रसम्म पुर्याउने लक्ष्य राखिएको छ। यसबाट अपि हिमाल बेसक्याम्पको प्रचारप्रसारसँगै गाउँपालिकाभित्रका अन्य पर्यटकीय सम्भावना भएका स्थानको पहिचान र प्रवर्द्धनमा समेत सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
गाउँपालिका अध्यक्ष बोहराले निर्माण भएका पूर्वाधारलाई दिगो बनाउँदै रोजगारी र आयआर्जनसँग जोड्नु अबको प्रमुख प्राथमिकता रहेको बताएका छन्। गाउँपालिकालाई प्रविधिमैत्री, आत्मनिर्भर र प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य रहेको उनको भनाइ छ।
पर्यटन क्षेत्रबाट अपेक्षित लाभ प्राप्त गर्न स्थानीय समुदायलाई योजना निर्माणदेखि सेवा प्रवाहसम्म सहभागी गराउनु आवश्यक हुन्छ। स्थानीय युवालाई पर्यटनसम्बन्धी सीप प्रदान गर्ने, स्थानीय उत्पादनको बजार विस्तार गर्ने तथा साना व्यवसायलाई प्रोत्साहन गर्ने कार्यक्रमले पर्यटनको आर्थिक लाभ गाउँमै राख्न सहयोग पुर्याउन सक्छ।
त्यसैगरी पर्यटकको संख्या बढाउने लक्ष्यसँगै पर्यटनबाट प्राप्त आम्दानी स्थानीय बासिन्दाको जीवनस्तर सुधारमा उपयोग हुने वातावरण निर्माण गर्नु महत्वपूर्ण हुनेछ। वातावरणमैत्री पूर्वाधार, व्यवस्थित पदयात्रा, स्थानीय संस्कृति संरक्षण र पर्यटकमैत्री सेवा विस्तारले अपि हिमालको पहिचानलाई दीर्घकालीन रूपमा बलियो बनाउन सक्नेछ।
कात्तिक १७ देखि १९ गतेसम्म आयोजना हुने अपि हिमाल पर्यटन उत्सवले यस क्षेत्रको प्राकृतिक सौन्दर्य र पर्यटन सम्भावनालाई व्यापक रूपमा चिनाउन सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। उत्सवमार्फत पर्यटकको आगमन बढाउँदै स्थानीय रोजगारी, आयआर्जन र ग्रामीण अर्थतन्त्रको विकासमा योगदान पुर्याउने गाउँपालिकाको लक्ष्य रहेको छ।
