२०८३ असार ५, शुक्रबार १२:५८
वाशिङ्टन । अमेरिका र इरानबीच भएको अन्तरिम सम्झौताले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा केही राहतको संकेत देखिए पनि त्यसको निरन्तरतामाथि पुनः प्रश्न उठेको छ। स्विट्जरल्याण्डमा शुक्रबार हुने तय भएको दुवै देशबीचको अर्को चरणको वार्ता स्थगित भएपछि शान्ति प्रक्रियामा नयाँ अनिश्चितता देखिएको हो।
स्विट्जरल्याण्डको विदेश मन्त्रालयले बर्गेनस्टकमा आयोजना हुने भनिएको अमेरिका–इरान वार्ता निर्धारित समयमै नहुने जनाएको छ। यस्तै, अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सको स्विट्जरल्याण्ड भ्रमण पनि रद्द गरिएको छ।
ह्वाइट हाउसले वार्तासम्बन्धी प्राविधिक र व्यवस्थापकीय विषयहरू टुंगो नलागेकाले भ्रमण स्थगित गरिएको जनाएको छ। अमेरिकी पक्षले वार्ता अगाडि बढाउन तयारी अवस्थामा रहेको भए पनि आवश्यक समन्वय पूरा नभएको बताइएको छ।
यसअघि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेशकियनले दीर्घकालीन शान्ति सम्झौताको आधार तयार गर्ने उद्देश्यसहित समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए। तर विश्लेषकहरूले उक्त सहमति अन्तिम समाधान नभई प्रारम्भिक कदम मात्र भएको बताएका छन्।
विशेषज्ञहरूका अनुसार इरानको आणविक कार्यक्रम, मध्यपूर्वको सुरक्षा अवस्था तथा क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलनजस्ता विषय अझै समाधान हुन बाँकी छन्। यी मुद्दामा सहमति नजुटे पुनः द्वन्द्वको अवस्था सिर्जना हुन सक्ने चेतावनी समेत दिइएको छ।
यद्यपि, अन्तरिम सहमतिपछि होर्मुज जलमार्गमा देखिएको ढुवानी अवरोध केही कम भएको र अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा मूल्य घट्न थालेको बताइएको छ। यसले तेल आयातमा निर्भर अर्थतन्त्रहरूलाई राहत पुग्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
उता, सम्झौताप्रति आलोचना पनि भइरहेको छ। केही पक्षले अमेरिकाले इरानलाई अत्यधिक रियायत दिएको आरोप लगाएका छन्। तर राष्ट्रपति ट्रम्प र उपराष्ट्रपति भान्सले सम्झौताको बचाउ गर्दै यसले क्षेत्रीय स्थायित्वमा योगदान पुर्याउने दाबी गरेका छन्।
मध्यपूर्वको राजनीतिक अवस्था र इरानको आणविक महत्वाकांक्षासम्बन्धी विवादका कारण आगामी दिनमा अमेरिका–इरान सम्बन्ध कुन दिशातर्फ मोडिने भन्ने विषय चासोको केन्द्रमा रहेको छ।
