२०८२ चैत्र २८, शनिबार १५:३७
धनुषा। धनुषा जिल्लाको जनकपुरधामस्थित जनकपुर चुरोट कारखाना पुनः सञ्चालन गर्ने विषयमा बहस तीव्र बनेको छ। लामो समयदेखि बन्द अवस्थामा रहेको यो कारखाना कुनै समय नेपालकै प्रमुख औद्योगिक संस्थामध्ये एक मानिन्थ्यो, जसले हजारौंलाई रोजगारी उपलब्ध गराउनुका साथै आन्तरिक उत्पादनमार्फत राज्यको राजस्व संकलनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको थियो।
सरकारी स्वामित्वमा सञ्चालित उक्त कारखाना व्यवस्थापन कमजोरी, आधुनिक प्रविधिको अभाव, कच्चा पदार्थ आपूर्तिमा समस्या तथा नीतिगत अस्पष्टताका कारण क्रमशः कमजोर बन्दै गएर अन्ततः बन्द हुन पुगेको थियो। कारखाना बन्द भएसँगै यहाँ कार्यरत कर्मचारीहरू रोजगारीबाट वञ्चित भए भने स्थानीय अर्थतन्त्रमा समेत प्रत्यक्ष असर परेको थियो।
पछिल्लो समय विभिन्न सरोकारवालाहरूले कारखाना पुनः सञ्चालन गर्नुपर्ने माग उठाउँदै आएका छन्। उद्योग विज्ञहरूका अनुसार आधुनिक प्रविधि भित्र्याउने, पारदर्शी व्यवस्थापन प्रणाली लागू गर्ने र निजी क्षेत्रसँग सहकार्य गर्ने हो भने यस कारखानालाई पुनर्जीवित गर्न सकिने सम्भावना रहेको छ।
तर, स्वास्थ्य क्षेत्रमा काम गर्ने विज्ञहरू भने चुरोट उद्योग पुनः सञ्चालन गर्दा जनस्वास्थ्यमा गम्भीर नकारात्मक असर पर्ने भन्दै सतर्कता अपनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। उनीहरूले धूम्रपानसँग सम्बन्धित रोगहरू बढ्ने जोखिमतर्फ सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन्।
यसैबीच, सरकारले आर्थिक फाइदा र जनस्वास्थ्यबीच सन्तुलन कायम गर्ने स्पष्ट नीति निर्माण गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ। जनकपुर चुरोट कारखानाको भविष्यबारे अन्तिम निर्णय गर्दा दीर्घकालीन प्रभावलाई ध्यानमा राख्नुपर्ने सरोकारवालाहरूको भनाइ छ।
Condition of Janakpur Churot Karkhana .Photo: Prakash Chandra Timilsena/Nepal Photo Laibrary
