काठमाडौँ महानगरपालिका–२९ अन्तर्गत रुद्रमति पुल नजिकको धोविखोला करिडोर पछिल्ला महिनाहरूमा दुर्घटनाको ‘हटस्पट’ बन्दै गएपछि स्थानीयवासी स्वयं अगाडि आएर सुरक्षा रेलिङ जडान गर्ने काम थालेका छन्। करिडोरमा निरन्तर भइरहेका सवारी दुर्घटना, पैदल यात्रीका जोखिमपूर्ण हिँडढुल–चाल र रातिको कम दृश्यताका कारण उत्पन्न भयले स्थानीय समुदाय लामो समयदेखि चिन्तित रहँदै आएको थियो।

सोमबार बिहान मात्रै सो स्थानमा साइकलसहित एक व्यक्तिको शव फेला परेपछि स्थानीयमध्ये बेचैनी झनै बढेको थियो। घटनास्थलमा आएको प्रहरीका अनुसार प्रारम्भिक अनुमानमा ती व्यक्ति करिडोर किनारबाट खसेर मृत्यु भएको देखिन्छ। शवसहित फेला परेको साइकल र वरिपरिका चिह्नहरूले पनि दुर्घटना सम्भावनालाई पुष्टि गर्ने संकेत दिएका छन्। मृतकको परिचय भने यस समाचार तयार पर्दासम्म खुल्न सकेको छैन।

दुर्घटना बढ्दै गएपछि समस्या समाधानका लागि महानगर वा अन्य निकायले चासो नदिएको आरोप लगाउँदै स्थानीयले सामूहिक पहल सुरुआत गरेका छन्। बसोबासकर्ताले आफूले उठाएको करिब तीन लाख रुपैयाँ बराबरको श्रमदान र सामग्री सहयोगमार्फत करिडोरको जोखिमयुक्त भागमा फलामे रेलिङ जडान गर्ने कार्य सुरु गरेका हुन्।

स्थानियवासीका अनुसार, “हामीले धेरै वर्षदेखि यहाँ रेलिङ आवश्यक छ भनेर महानगरलाई भनेका थियौँ। तर पहल नआएपछि अन्ततः हामीले नै गर्नुपर्‍यो। हरेक हप्ता यहाँ साना–ठूला दुर्घटना हुन्छन्। अब कम्तिमा पनि पैदलयात्री र साना सवारी चालकलाई केही सुरक्षित हुने आशा गरेका छौँ।”

रेलिङ जडानका लागि स्थानीय युवासमूह, टोल विकास संस्था र नजिकैका व्यापारीले समेत आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोग गरेका छन्। हालसम्म करिब ६० मिटर लम्बाइको रेलिङ जडान भइसकेको छ र बाँकी भाग केही दिनमै पूरा गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।  

दुर्घटना र स्थानीयको सक्रियतापछि महानगरपालिका–२९ का प्रतिनिधिहरूले स्थल निरीक्षण गर्ने तयारी गरिएको जनाइएको छ। वार्ड अध्यक्षले यसअघि नै धोविखोला करिडोरमा सुरक्षा संरचना अभाव भएको स्वीकार गर्दै महानगरका सम्बन्धित विभागसँग समन्वय भइरहेको बताएका छन्।

उनका अनुसार, “स्थानीयले सुरु गरेको काम प्रसंशनीय छ। अब यो कामलाई दीगो र प्राविधिक रूपमा थप मजबुत बनाउने विषयमा महानगर सहयोग गर्नेछ।”

तर स्थानीयले भने महानगरको ढिलो चासोप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्। उनीहरूको भनाइमा, वर्षौंदेखि उजुरी गर्दै आए पनि कार्यान्वयन नभएकै कारण दुर्घटनाको जोखिम बढ्दै गएको हो।

धोविखोला करिडोरमा विगत केही वर्षमै सडक चौडाइ परिवर्तन, किनारमा खुला स्थानको अभाव, अनियमित पार्किङ र रातिको झिनो बत्तीका कारण दुर्घटनाको दर बढेको स्थानीयको भनाइ छ। विशेषगरी साइकल, स्कुटर तथा पैदलयात्रीहरूका लागि यो करिडोर अत्यन्तै जोखिमयुक्त मानिन्छ।

सडक इञ्जिनियरहरूका अनुसार, यस्तो संवेदनशील क्षेत्रमा रेलिङ मात्र पर्याप्त हुँदैन। नियमित मर्मत, प्रस्ट साइन बोर्ड, सिसिटिभी निगरानी र रातिकै दृश्यता बढाउँने प्रकाश व्यवस्थापन अनिवार्य हुन्छ।

स्थानीयवासीले अब महानगरले तत्काल करिडोरको सम्पूर्ण जोखिम मूल्यांकन गरेर स्थायी समाधान निकाल्नुपर्ने माग गरेका छन्। “हाम्रै भरमा सदैव सम्भव हुँदैन। महानगरले जिम्मेवारी लिनुपर्छ,” एक स्थानीयले बताए।

धोविखोला करिडोरमा भइरहेको समुदायको यो पहलले काठमाडौंका अन्य जोखिमयुक्त स्थानहरूमा पनि नागरिक–सहभागिता र स्थानीय शासनबीच सहकार्य आवश्यक रहेको सन्देश दिएको छ।