२०८३ भाद्र ४, बिहीबार १४:०५
काठमाडौं । नेपाली अटोमोबाइल बजारमा नाडा अटो शो एउटा नियमित प्रदर्शनीभन्दा धेरै ठूलो अर्थ राख्छ। नयाँ गाडी सार्वजनिक गर्ने, उपभोक्ताले नयाँ मोडल हेर्ने र कम्पनीहरूले आफ्ना उत्पादनको बजार परीक्षण गर्ने थलोका रूपमा स्थापित नाडा अटो शो अहिले अटोमोबाइल उद्योगको अवस्था र भविष्यको दिशासमेत देखाउने मञ्च बन्न थालेको छ।
यही सन्देशलाई अझ फराकिलो बनाउँदै नेपाल अटोमोबाइल्स एसोसिएसन (नाडा) ले आफ्नो ५०औँ स्थापना वर्ष अर्थात् स्वर्ण जयन्तीको अवसरमा १८औँ नाडा अटो शो २०२६ आयोजना गर्दैछ। भदौ ९ देखि १४ गतेसम्म काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा हुने यो प्रदर्शनीमा २०० भन्दा बढी स्टल रहनेछन्। करिब तीन लाख वर्गफिट क्षेत्रमा फैलिने प्रदर्शनीमा प्यासेन्जर कारदेखि दुईपाङ्ग्रे, लाइट कमर्सियल भेइकल, अटोमोबाइल पार्टपुर्जा, वित्तीय तथा बीमा सेवासम्मको सहभागिता रहनेछ।
तर यसपटकको अटो शोको विशेषता केवल स्टलको संख्या वा नयाँ गाडीको प्रदर्शनमा सीमित छैन। नाडाले अटोमोबाइल क्षेत्र तीव्र रूपमा प्रविधिमैत्री बन्दै गएको सन्देश दिन एआई, रोबोटिक्स, डिजिटल प्रविधि, विद्युतीय सवारी र स्वदेशी उत्पादनलाई प्रदर्शनीको केन्द्रमा राखेको छ।
गाडीबाट ‘मोबिलिटी’सम्म बदलिँदै अटो शो
नाडाका महासचिव मिलन बाबु मल्लका अनुसार अहिले अटोमोबाइललाई केवल गाडीका रूपमा बुझ्ने अवस्था छैन। सवारीसाधन प्रविधि, कनेक्टिभिटी, एआई, वित्तीय सेवा, रोजगारी र उद्योगसँग जोडिएको ठूलो प्रणाली अर्थात् ‘अटोमोटिभ इकोसिस्टम’का रूपमा विकसित भइरहेको छ।
त्यसैले यसपटकको अटो शोमा पनि त्यही परिवर्तन देखाउने प्रयास गरिएको छ। दर्शकले गाडी हेर्ने मात्र नभई त्यसमा प्रयोग भइरहेका प्रविधि, भविष्यको मोबिलिटी र सवारीसाधनसँग जोडिएको डिजिटल प्रणालीबारे प्रत्यक्ष जानकारी लिन सक्नेछन्।
प्रदर्शनीमा जीआई ह्युमनोइड रोबोट र जीओ–२ क्वाड्रुपेड रोबोट मुख्य आकर्षणका रूपमा राखिने भएका छन्। रोबोटको प्रदर्शनले भविष्यमा अटोमोबाइल र मोबिलिटी प्रविधि कुन दिशामा अघि बढ्न सक्छ भन्ने विषयमा दर्शकलाई प्रत्यक्ष अनुभव दिने आयोजकको अपेक्षा छ।
अटो शोमा डिजिटल प्रविधिको प्रयोगसमेत बढाइएको छ। सवारीसाधनमा राखिएको क्युआर कोड स्क्यान गरेपछि एआई प्रविधिको प्रयोगमार्फत सम्बन्धित गाडीको विस्तृत जानकारी डिजिटल माध्यमबाट प्राप्त गर्न सकिने व्यवस्था मिलाइएको छ। यसले एउटै गाडीबारे जानकारी लिन कम्पनीका प्रतिनिधिलाई मात्र भर पर्नुपर्ने अवस्था कम गर्नेछ।
टिकट तथा प्रदर्शनी व्यवस्थापनमा समेत डिजिटल प्रविधिको प्रयोग गरिनेछ। अवलोकनकर्तालाई आफूले हेर्न चाहेको स्टल वा प्याभिलियनसम्म पुग्न सहज हुने गरी डिजिटल प्रणालीको प्रयोग गर्ने तयारी गरिएको छ।
२०० भन्दा बढी स्टल, दर्जनौँ ब्रान्डको सहभागिता
करिब तीन लाख वर्गफिट क्षेत्रमा आयोजना हुने प्रदर्शनीमा २३ ब्रान्डका प्यासेन्जर कार, १७ ब्रान्डका लाइट कमर्सियल भेइकल र १३ ब्रान्डका दुईपाङ्ग्रे सवारीसाधन रहनेछन्।यसका अतिरिक्त करिब ७० स्टलमा अटोमोबाइल पार्टपुर्जा, एसेसरिज, टायर, लुब्रिकेन्ट, ग्यारेज उपकरणलगायत सामग्री प्रदर्शन गरिनेछ। १० वित्तीय तथा बीमा संस्थाको सहभागिताले अटोमोबाइल खरिदसँग जोडिएको वित्तीय प्रणालीलाई पनि प्रदर्शनीमा समेट्नेछ।
यसको अर्थ अटो शोमा कार वा मोटरसाइकल बेच्ने कम्पनी मात्र होइन, सवारीसाधन उत्पादनदेखि बिक्री, वित्तीय सेवा, बीमा, मर्मतसम्भार र बिक्रीपछिको सेवासम्म जोडिएको सम्पूर्ण प्रणालीलाई एउटै स्थानमा ल्याउने प्रयास गरिएको छ।
‘मेड इन नेपाल’लाई पहिलोपटक छुट्टै प्राथमिकता
यस वर्षको अटो शोको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष ‘मेड इन नेपाल एन्ड मेड फर नेपाल’ प्याभिलियन हो।नाडा अटो शोको इतिहासमै पहिलोपटक नेपालमा उत्पादन वा एसेम्बल भएका सवारीसाधन तथा अटोमोबाइल सामग्रीलाई छुट्टै पहिचानसहित प्रस्तुत गर्न लागिएको हो। नेपालमै एसेम्बल भएका मोटरसाइकल तथा स्कुटरसँगै टायर, लुब्रिकेन्ट, ब्याट्री, हेल्मेट र स्पेयर पार्ट्ससमेत प्रदर्शन गरिनेछन्।
यसको उद्देश्य केवल स्वदेशी उत्पादन देखाउनु मात्र होइन। नेपालमा अटोमोबाइल उत्पादन र एसेम्बलीको सम्भावना छ भन्ने सन्देश दिनु पनि हो।नाडाले लामो समयदेखि नेपालमा सवारीसाधन उत्पादन तथा एसेम्बलीका लागि स्थिर नीति, लगानीमैत्री वातावरण र आवश्यक पूर्वाधारको माग गर्दै आएको छ। त्यसैले ‘मेड इन नेपाल’ प्याभिलियनलाई नेपाली अटोमोबाइल उद्योगको सम्भावना देखाउने प्रतीकका रूपमा हेरिएको छ।
स्वदेशी उत्पादन बढ्दा रोजगारी सिर्जना, सीप विकास, स्थानीय उद्योगको विस्तार र अर्थतन्त्रमा थप मूल्य सिर्जना हुने भएकाले अटोमोबाइल क्षेत्रलाई आयात र बिक्रीमा मात्र सीमित नगरी उत्पादनसँग जोड्नुपर्ने बहसलाई पनि अटो शोले अघि बढाउने देखिन्छ।
ईभीको बढ्दो प्रभाव र नयाँ बहस
नेपाली अटोमोबाइल बजारमा विद्युतीय सवारीसाधनको प्रभाव बढिरहेका बेला यसपटकको नाडा अटो शोमा पनि ईभीको उल्लेख्य उपस्थिति रहनेछ। विभिन्न ब्रान्डले नयाँ विद्युतीय मोडल सार्वजनिक तथा प्रदर्शन गर्ने तयारी गरेका छन्।
तर ईभीको बजार बढ्नु मात्र पर्याप्त नहुने नाडाको बुझाइ छ। विद्युतीय सवारीको संख्या बढेसँगै चार्जिङ पूर्वाधार, दक्ष प्राविधिक जनशक्ति, सर्भिस सेन्टर, स्पेयर पार्ट्स र नीतिगत स्थिरताको आवश्यकता पनि बढ्दै जानेछ।
त्यसैले अटो शोमा स्मार्ट मोबिलिटी, दिगो यातायात र कनेक्टिभिटीसँग सम्बन्धित विषयमा विज्ञहरूको सहभागितामा सिम्पोजियम आयोजना गरिनेछ। यसले सवारीसाधनको बिक्रीभन्दा माथि उठेर नेपालको मोबिलिटी प्रणाली कसरी विकास गर्ने भन्ने बहसलाई पनि स्थान दिनेछ।
अटोमोबाइल उद्योग र रोजगारीको सम्बन्ध
नाडाले अटोमोबाइल क्षेत्रलाई केवल व्यवसायका रूपमा नभई नेपालको अर्थतन्त्रको महत्वपूर्ण हिस्साका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएको छ। नाडाका अनुसार अटोमोबाइल क्षेत्रले कुल भन्सार राजस्वमा करिब १८ प्रतिशत तथा समग्र राष्ट्रिय राजस्वमा २२ देखि २५ प्रतिशतसम्म योगदान गर्दै आएको छ। प्रत्यक्ष रूपमा करिब एक लाख र अप्रत्यक्ष रूपमा करिब १० लाख मानिस यस क्षेत्रसँग जोडिएको नाडाको दाबी छ।
यसै कारण यसपटकको अटो शोको मूल सन्देश ‘उद्योगदेखि रोजगारसम्म’ राखिएको छ। अटोमोबाइलको व्यापार बढ्दा त्यससँगै बैंक तथा वित्तीय संस्था, बीमा कम्पनी, वर्कसप, स्पेयर पार्ट्स, टायर, लुब्रिकेन्ट, चार्जिङ स्टेसन, प्राविधिक जनशक्ति र अन्य धेरै व्यवसाय सक्रिय हुन्छन्। यसले अटोमोबाइल उद्योगलाई बहुआयामिक आर्थिक क्षेत्रका रूपमा स्थापित गरेको नाडाको तर्क छ।
दुई लाख दर्शक आउने अपेक्षा
छ दिनसम्म चल्ने प्रदर्शनीमा करिब दुई लाख दर्शक आउने आयोजकको अपेक्षा छ। ठूलो संख्यामा दर्शक आउने भएकाले पार्किङ तथा यातायात व्यवस्थापनलाई पनि विशेष प्राथमिकता दिइएको छ।
नेपाल पुलिस क्लब, नेसनल ट्रेडिङ, सुन्धारा, सञ्चय कोष भवन, पुरानो बसपार्कलगायतका स्थानमा पार्किङको व्यवस्था गरिनेछ। बाहिरी पार्किङ क्षेत्रबाट भृकुटीमण्डपसम्म निःशुल्क सटल बस सञ्चालन गर्ने तयारी गरिएको छ।
प्रदर्शनीस्थलमा सीसीटीभी निगरानी, ट्राफिक सूचना डेस्क, आपत्कालीन स्वास्थ्य सेवा तथा ह्विलचेयर पहुँचको व्यवस्था गरिने आयोजकले जनाएको छ। टिकटिङ पार्टनर खल्तीमार्फत अग्रिम टिकट बुक गर्दा ५० प्रतिशतसम्म क्यासब्याकको व्यवस्था गरिएको छ।
५० वर्षको इतिहासबाट भविष्यतर्फ
नाडाको स्वर्ण जयन्ती वर्षमा आयोजना हुन लागेको यो अटो शोका लागि पाँच दशकको यात्रा आफैँमा एउटा महत्वपूर्ण सन्दर्भ हो। पछिल्ला वर्षमा नेपाली अटोमोबाइल बजार पेट्रोल र डिजेल सवारीसाधनबाट विद्युतीय सवारीतर्फ, परम्परागत सवारीसाधनबाट स्मार्ट मोबिलिटीतर्फ र सामान्य मेकानिकल प्रणालीबाट एआई तथा कनेक्टिभिटीतर्फ अघि बढिरहेको छ।
त्यसैले १८औँ नाडा अटो शोले विगतका उपलब्धि देखाउनेभन्दा पनि अबको अटोमोबाइल उद्योग कस्तो हुने भन्ने प्रश्नलाई केन्द्रमा राखेको देखिन्छ।
नाडाका महासचिव मल्लका अनुसार लक्ष्य सफल प्रदर्शनी आयोजना गर्नु मात्र होइन, पाँच दशकको अनुभवबाट नेपाली अटोमोबाइल उद्योगलाई आगामी दिनमा कुन दिशामा लैजाने भन्ने बहस सुरु गर्नु पनि हो।
भदौ ९ देखि १४ गतेसम्म भृकुटीमण्डपमा हुने अटो शोमा त्यसैले नयाँ गाडी र मोटरसाइकल मात्र देखिने छैनन्। नेपालमा उत्पादनको सम्भावना, ईभीको विस्तार, एआई र रोबोटिक्सको प्रयोग, डिजिटल मोबिलिटी तथा अटोमोबाइल क्षेत्रसँग जोडिएको रोजगारी र अर्थतन्त्रको भविष्यसमेत एउटै मञ्चमा देखिनेछ।
यही कारण यसपटकको नाडा अटो शोलाई ‘गाडी हेर्ने प्रदर्शनी’भन्दा माथि उठेर नेपाली अटोमोबाइल उद्योगको वर्तमान अवस्था र आगामी यात्राको चित्र देखाउने मञ्चका रूपमा बुझ्न सकिन्छ।
