२०८३ कार्तिक १२, बिहिवार १२:५२
काठमाडौं। नेपालको विपद् व्यवस्थापनमा डिजिटल प्रविधिको प्रयोगलाई जोड दिने निरज भुसालका ‘रसुवा बाढी बुलेटिन’ र ‘गति’ परियोजनालाई GitHub को सन् २०२६ को वार्षिक अक्टोभर्स रिपोर्टमा समेटिएको छ। विश्वव्यापी विकासकर्ता समुदायका गतिविधि र प्रविधि विकासका प्रवृत्ति समेट्ने उक्त रिपोर्टमा नेपालको स्थानीय आवश्यकताका लागि तयार पारिएको डिजिटल सूचना प्रणालीलाई उदाहरणका रूपमा प्रस्तुत गरिएको हो।
GitHub ले अक्टोबर २८ मा प्रकाशित गरेको Octoverse: Commits, pushes, reach new highs in 2026 as developers build with agents शीर्षकको रिपोर्टमा भुसालको परियोजनाबारे उल्लेख गरेको छ।
भोटेकोशी–रसुवा क्षेत्रमा आएको बाढीपछि तयार पारिएको ‘रसुवा बाढी बुलेटिन’ ले विपद्सम्बन्धी छरिएका सूचनालाई एउटै डिजिटल प्लेटफर्ममा उपलब्ध गराउने उद्देश्य राखेको छ। यसमा उद्धार, सडकको अवस्था, मौसम, विद्युत् तथा अन्य महत्त्वपूर्ण सूचनालाई स्रोतसहित समेट्ने प्रयास गरिएको छ।
विपद्का बेला विभिन्न सरकारी निकाय, सुरक्षा संयन्त्र र सञ्चारमाध्यमबाट सूचना सार्वजनिक हुने भए पनि ती सबै विवरण एउटै ठाउँमा सहजै उपलब्ध नहुन सक्छन्। यस्तो अवस्थामा एकीकृत डिजिटल प्लेटफर्मले नागरिकलाई आवश्यक जानकारी छिटो खोज्न र सम्बन्धित स्रोतसम्म पुग्न सहयोग गर्न सक्छ।
बाढीसम्बन्धी सूचनालाई व्यवस्थित गर्ने यही प्रयासलाई विस्तार गर्दै भुसालले ‘गति’ परियोजना विकास गरेका हुन्। यसले सडक अवरोध, मौसमसम्बन्धी चेतावनी, नदीको अवस्था तथा सरकारी निकायबाट जारी अन्य सूचनालाई एकै ठाउँमा प्रस्तुत गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
परियोजनाहरू GitHub Pages मा आधारित छन्। खुला स्रोत प्रविधि र सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध डिजिटल उपकरण प्रयोग गरेर तयार पारिएका यस्ता प्रणालीले सीमित स्रोतसाधनमै उपयोगी सूचना सेवा निर्माण गर्न सकिने सम्भावना देखाउँछन्।
GitHub को वार्षिक Octoverse रिपोर्टमा समेटिनुले नेपालको एउटा स्थानीय आवश्यकताबाट सुरु भएको प्रविधि परियोजनाले अन्तर्राष्ट्रिय विकासकर्ता समुदायको ध्यान खिचेको देखाउँछ। यद्यपि, रिपोर्टमा उल्लेख हुनु र GitHub Trending मा पहिलो स्थान हासिल गर्नु फरक कुरा हुन्। उपलब्ध आधिकारिक स्रोतले यी परियोजनालाई रिपोर्टमा समेटिएको पुष्टि गरे पनि ‘GitHub को शीर्ष ओपन सोर्स प्रोजेक्ट’ भएको दाबी भने पुष्टि गर्दैन।
विपद्का बेला सूचनाको पहुँच, विश्वसनीयता र समयानुकूल अद्यावधिक महत्त्वपूर्ण हुने भएकाले ‘रसुवा बाढी बुलेटिन’ र ‘गति’ जस्ता पहलले प्रविधिलाई नागरिकको दैनिक आवश्यकता र सार्वजनिक सेवासँग जोड्ने सम्भावना देखाएका छन्।
