२०८३ कार्तिक १९, बिहिवार १४:२३
काठमाडौं । दैनिक एउटा एभोकाडो र एक कप आँप सेवन गर्दा मुटुको स्वास्थ्यमा सुधार आउन सक्ने एक अध्ययनले देखाएको छ। अमेरिकाको इलिनोइस इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजीका अनुसन्धानकर्ताले गरेको अध्ययनमा यी दुई फल नियमित सेवन गर्ने व्यक्तिको रक्तनलीको कार्यक्षमता र रक्तचापमा सकारात्मक परिवर्तन देखिएको हो।
विशेषगरी मधुमेह हुनुअघिको अवस्था (प्रि–डायबिटिज) भएका र सामान्यभन्दा बढी तौल भएका वयस्कमा गरिएको आठ हप्ते अध्ययनले एभोकाडो र आँपलाई नियमित खानामा समावेश गर्दा मुटु तथा रक्तनलीको स्वास्थ्यमा सहयोग पुग्न सक्ने देखाएको छ।
अमेरिकन हार्ट एसोसिएसनको जर्नलमा प्रकाशित उक्त अध्ययनमा २५ देखि ६० वर्ष उमेर समूहका ८२ जना सहभागी थिए। उनीहरू सबैमा प्रि–डायबिटिजको अवस्था थियो।
अनुसन्धानकर्ताले सहभागीलाई दुई समूहमा विभाजन गरेका थिए। एउटा समूहलाई दैनिक एउटा मध्यम आकारको ह्यास एभोकाडो र एक कप ताजा आँप दिइएको थियो। अर्को समूहलाई सोही बराबर क्यालोरी भएका कार्बोहाइड्रेटयुक्त खाद्य पदार्थ खुवाइएको थियो।
आठ हप्तापछि दुवै समूहको स्वास्थ्य सूचक तुलना गर्दा एभोकाडो र आँप खाने समूहमा रक्तनलीको कार्यक्षमतामा सुधार देखियो।
रक्तनलीको कार्यक्षमता मापन गर्ने फ्लो–मेडिएटेड डाइलेसन (एफएमडी) सूचक एभोकाडो र आँप खाने समूहमा ६ दशमलव ७ प्रतिशत पुगेको थियो। तर, अर्को समूहमा भने उक्त सूचक घटेर ४ दशमलव ६ प्रतिशतमा झरेको थियो।
एफएमडीले रक्तप्रवाह बढ्दा रक्तनली कति प्रभावकारी रूपमा फैलिन सक्छ भन्ने मापन गर्छ। रक्तनलीको यस्तो क्षमता राम्रो हुनु मुटुको स्वास्थ्यका लागि महत्वपूर्ण मानिन्छ।
पुरुषको रक्तचापमा पनि सकारात्मक परिवर्तन
अध्ययनमा सहभागी पुरुषको रक्तचापमा समेत सकारात्मक परिवर्तन देखिएको थियो। नियन्त्रण समूहका पुरुषमा केन्द्रीय रक्तचाप औसत ५ एमएमएचजीले बढ्दा एभोकाडो र आँप सेवन गर्ने समूहमा भने करिब १ दशमलव ९ एमएमएचजीले घटेको थियो।
अनुसन्धानकर्ताका अनुसार रक्तनलीको कार्यक्षमता सुधार हुनु र रक्तचाप घट्नु मुटु तथा रक्तनलीसम्बन्धी रोगको जोखिम व्यवस्थापनका दृष्टिले महत्वपूर्ण हुन सक्छ।
तर, आठ हप्ताको अध्ययनले हृदयाघात वा मस्तिष्काघातजस्ता दीर्घकालीन स्वास्थ्य परिणाम मापन गरेको छैन। त्यसैले यी फलको सेवनले प्रत्यक्ष रूपमा मुटुरोग रोक्छ भन्ने निष्कर्ष निकाल्न भने पर्याप्त आधार छैन।
एभोकाडो र आँपमा के छन् मुटुका लागि उपयोगी पोषक तत्त्व ?
अध्ययनअनुसार एभोकाडो र आँप सेवन गर्ने सहभागीले फाइबर, भिटामिन सी र असन्तृप्त बोसो बढी प्राप्त गरेका थिए। यी पोषक तत्त्वले विभिन्न माध्यमबाट मुटुको स्वास्थ्यमा सहयोग पुर्याउन सक्छन्।
एभोकाडोमा पाइने पोटासियमले रक्तचाप नियन्त्रणमा भूमिका खेल्छ। यसमा रहेको असन्तृप्त बोसोले अस्वस्थ बोसोको सट्टा प्रयोग गर्दा खराब कोलेस्ट्रोल (एलडीएल) घटाउन सहयोग गर्न सक्छ।
त्यस्तै, आँपमा पाइने भिटामिन सीले शरीरका कोषलाई अक्सिडेटिभ क्षतिबाट जोगाउन मद्दत गर्छ। आँपमा रहेको फाइबरले पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्नुका साथै रगतमा चिनीको मात्रा व्यवस्थापनमा पनि सहयोग पुर्याउन सक्छ।
अनुसन्धानमा मिर्गौलाको कार्यक्षमतासँग सम्बन्धित केही सूचकमा समेत सुधार देखिएको थियो। यद्यपि, कोलेस्ट्रोल, रगतमा चिनीको मात्रा र शरीरमा हुने सुजनका सूचकमा नियन्त्रण समूहको तुलनामा उल्लेख्य फरक भेटिएन।
सबैका लागि समान निष्कर्ष होइन
अध्ययनकी प्रमुख अनुसन्धानकर्ता तथा इलिनोइस इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजीकी प्राध्यापक ब्रिट बर्टन–फ्रिम्यानका अनुसार प्रि–डायबिटिज भएका व्यक्तिमा मुटुसम्बन्धी रोगको जोखिम बढी हुने भएकाले खानपानमा पोषणयुक्त फलफूल समावेश गर्नु उपयोगी हुन सक्छ।
यद्यपि, अध्ययन सीमित सहभागी र आठ हप्ताको अवधिमा आधारित भएकाले यसको निष्कर्ष सबै उमेर तथा स्वास्थ्य अवस्था भएका व्यक्तिमा समान रूपमा लागू हुन्छ भन्न सकिँदैन।
त्यस्तै, एभोकाडो र आँप सँगै सेवन गर्दा छुट्टाछुट्टै खाँदाभन्दा बढी फाइदा हुन्छ भन्ने पनि अध्ययनले पुष्टि गरेको छैन।
उल्लेखनीय कुरा के छ भने यी फल सेवन गर्दा सहभागीको शरीरको तौल वा कुल क्यालोरी सेवनमा उल्लेख्य परिवर्तन देखिएन। यसले खानाको मात्रा मात्र नभई त्यसको पोषण गुणस्तर पनि मुटुको स्वास्थ्यका लागि महत्वपूर्ण हुने संकेत गरेको छ।
अध्ययन नेसनल म्याङ्गो बोर्ड र ह्यास एभोकाडो बोर्डको आर्थिक सहयोगमा गरिएको थियो। अनुसन्धानकर्ताका अनुसार अध्ययनको डिजाइन र निष्कर्ष निर्धारणमा ती संस्थाको भूमिका थिएन।
