२०८२ चैत्र १५, आईतवार १८:२८
काठमाडौं। अलुमिनियम बहरीन (Alba), जसले विश्वकै सबैभन्दा ठूलो एलुमिनियम प्लान्ट संचालन गर्छ, शनिबार इरानी आक्रमणको शिकार भएको छ। कम्पनीले विज्ञप्ति जारी गर्दै भन्यो कि आक्रमणको असर मूल्याङ्कन गरिरहेको छ र कर्मचारीको सुरक्षा र सञ्चालन निरन्तरता कायम राख्न केन्द्रित रहेको छ।
कम्पनीले मार्च १५ मा उत्पादन क्षमता १.६ मिलियन टन वार्षिकबाट १९ प्रतिशत घटाएको जनाएको छ। कम्पनीका अनुसार यो कदम हर्मुज स्ट्रेटमा आपूर्ति र ट्रान्जिट अवरुद्ध हुँदा व्यापार निरन्तरता कायम राख्ने उपायको रूपमा गरिएको हो।
एलुमिनियमको मूल्य यसै महिनाको सुरुमा चार वर्षकै उच्च पुगेको थियो र हाल फेब्रुअरी २७ को तुलनामा ४.३% बढी रहेको छ।
एलुमिनियम यद्यपि पृथ्वीमा सबैभन्दा प्रशस्त धातु हो, तर यो वैश्विक अर्थतन्त्रको कार्यसम्पादनमा अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ। यो इलेक्ट्रोनिक्स, यातायात, निर्माण, सौर प्यानल, प्याकेजिङ लगायतका उद्योगहरूमा अनिवार्य सामग्री हो।
इरानी आक्रमण र मध्यपूर्वको तनाव
इरानले अमेरिकी–इजरायल आक्रमणको प्रतिकार स्वरूप आफ्नो क्षेत्रीय छिमेकीमाथि मिसाइल र ड्रोन आक्रमण जारी राखेको छ। संयुक्त अरब इमिरेट्सले आफ्नो हवाई रक्षा प्रणाली सक्रिय गरेको जनाएको छ।
शनिबार, इरानी–सघर्षित हुती समूहले इजरायलमाथि मिसाइल आक्रमण गरेको घोषणा गरेको छ। यो पहिलो पटक हुती समूहले यस युद्धमा प्रत्यक्ष भूमिका लिएको हो। विश्लेषकहरूले भनेका छन् कि हुतीहरूले बाब अल-माण्डेब स्ट्रेटमा जलमार्ग अवरुद्ध गर्ने प्रयास गर्न सक्ने सम्भावना छ। यो स्ट्रेटमार्फत रेड सी र सुएज क्यानलमा पुग्ने जहाजहरू आवागमन गर्छन्।
तेल बजार र आर्थिक असर
इरानी आक्रमण र हर्मुज स्ट्रेट अवरुद्ध हुँदा तेल मूल्य उच्च बिन्दुमा पुगेको छ। अमेरिकी क्रुड तेल मूल्य शुक्रबार ५.४६% वृद्धि भई $९९.६४ प्रति बैरलमा पुगेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य ४.२२% बढेर $११२.५७ मा पुगेको छ।
अमेरिकी प्रतिक्रिया
अमेरिकी सेनाले खाडीमा आफ्नो सैनिक उपस्थिति बढाएको छ। ३,५०० अमेरिकी मरीनसहितको ३१ औँ मरीन एक्सपेडिशनरी युनिट मध्यपूर्व पुगेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानको ऊर्जा संरचनामा आक्रमण रोक्ने घोषणा गर्दै अप्रिल ६ सम्म आक्रमण नहुने बताएका छन्।
कूटनीतिक प्रयास
सांस्कृतिक र शैक्षिक संस्थामाथि इरानले प्रतिकार धम्की दिँदै अमेरिकी–इजरायली संस्थालाई लक्ष्य बनाउने चेतावनी दिएको छ। पाकिस्तानले सऊदी अरब, टर्की र इजिप्टका शीर्ष कूटनीतिज्ञलाई वार्ता गर्न इस्लामावाद बोलाएको छ।
विश्लेषकहरूले भनेका छन् कि मध्यपूर्वी युद्धले विश्वव्यापी आपूर्ति शृंखला र ऊर्जा बजारमा अस्थिरता सिर्जना गरेको छ।
