२०८३ कार्तिक ८, शनिबार १४:२८
नयाँदिल्ली । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का उपसभापति डा. स्वर्णिम वाग्लेले नेपाली राष्ट्रवादलाई भारतविरोधी भावनासँग जोड्ने युग समाप्त भएको बताएका छन्। भारत भ्रमणका क्रममा नयाँदिल्लीमा एनडीटीभी वर्ल्डले आयोजना गरेको कार्यक्रममा बोल्दै उनले नेपालको नयाँ पुस्ता आर्थिक विकास, रोजगारी सिर्जना, पारदर्शी शासन र छिमेकीसँगको सुमधुर सम्बन्धको पक्षमा रहेको बताएका हुन्।
वाग्लेले नेपाल र भारतबीचको ऐतिहासिक, सांस्कृतिक तथा भौगोलिक सम्बन्धलाई उल्लेख गर्दै द्विपक्षीय सहकार्यलाई आर्थिक अवसर र विकाससँग जोड्नुपर्ने धारणा राखे। उनका अनुसार नेपालले आफ्नो राष्ट्रिय हित सुरक्षित राख्दै भारतसँग व्यापार, लगानी, ऊर्जा र पूर्वाधार विकासमा सहकार्य विस्तार गर्न सक्छ।
नेपाल–भारत सम्बन्धमा व्यापार र पारवहनदेखि सीमा विवाद तथा राष्ट्रिय स्वाधीनतासम्मका विषयले लामो समयदेखि महत्त्व पाउँदै आएका छन्। यस्तो अवस्थामा वाग्लेले सम्बन्धलाई राजनीतिक नाराभन्दा व्यावहारिक उपलब्धिका आधारमा अघि बढाउनुपर्ने सन्देश दिएका छन्। भारतसँग सहकार्य विस्तार गर्दा नेपालको सार्वभौमिकता र राष्ट्रिय हितको संरक्षण पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण रहनेछ।
विपद्मा भारतको सहयोगको प्रशंसा
वाग्लेले नेपालमा हालै आएको भीषण बाढीपछि भारतले गरेको मानवीय सहयोगको प्रशंसा गरेका छन्। कार्यक्रममा प्रस्तुत विवरणअनुसार भारतले राहत सामग्रीसहित नौवटा कार्गो विमान नेपाल पठाएको थियो। भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले पनि नेपाली प्रधानमन्त्री बालन शाहसँग प्रत्यक्ष संवाद गर्दै आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता जनाएको उल्लेख गरिएको छ।
उनले भारतको सहयोगलाई सन् २०१५ को विनाशकारी भूकम्पपछिको सहायतासँग तुलना गरेका थिए। विपद्का बेला दुई देशबीचको सहकार्यले उद्धार, राहत र पुनर्निर्माणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने उनको भनाइ थियो।
जलवायु विपद्पछि ऋण होइन, अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगको माग
वाग्लेले जलवायु परिवर्तनका कारण क्षतिग्रस्त पूर्वाधार पुनर्निर्माण गर्न नेपालले थप ऋण लिनुपर्ने अवस्थाको विकल्प खोज्नुपर्ने बताएका छन्। विश्वव्यापी उत्सर्जनमा न्यून योगदान गर्ने नेपालजस्ता जोखिमयुक्त देशले जलवायुजन्य क्षतिको आर्थिक भार पनि ऋण लिएर बेहोर्नुपर्ने अवस्था उचित नभएको उनको तर्क छ।
उनका अनुसार नेपालले जलवायु वित्त र आर्थिक कूटनीतिमार्फत अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबाट सहयोग जुटाउन पहल गरिरहेको छ। यस विषयमा उनले दिल्ली, वासिङ्टन डीसी, दोहा र बैंककमा भएका कूटनीतिक प्रयासको प्रसंगसमेत उठाएका थिए।
युवा पुस्ताको अपेक्षा र नयाँ सरकार
कार्यक्रममा वाग्लेले नेपालको पछिल्लो राजनीतिक परिवर्तनलाई युवा पुस्ताको असन्तुष्टि र सुशासनको मागसँग जोडेका थिए। सामाजिक सञ्जालमाथिको प्रतिबन्धपछि चर्किएको विरोध र त्यसपछिको राजनीतिक संक्रमणले नेपालको राजनीतिक परिदृश्य परिवर्तन गरेको उनको भनाइ थियो।
उनले प्रधानमन्त्री बालन शाह नेतृत्वको सरकार भ्रष्टाचार नियन्त्रण, पारदर्शिता र सार्वजनिक जवाफदेहितामा केन्द्रित रहेको बताए। रास्वपाले राजनीतिक तथा संस्थागत सुधार शान्तिपूर्ण र लोकतान्त्रिक प्रक्रियाबाट अघि बढाउने प्रतिबद्धता जनाएको पनि उनले उल्लेख गरे।
वाग्लेले हिंसा वा अराजकताको बाटोबाट नभई संविधान र लोकतान्त्रिक संस्थाभित्र रहेर सुधार गर्नुपर्नेमा जोड दिएका थिए।
बालन शाह कहिले भारत भ्रमण गर्दैछन
वाग्लेले प्रधानमन्त्री बालन शाह वर्षको अन्त्यअघि भारत भ्रमणमा जाने अपेक्षा गरिएको बताएका छन्। सम्भावित भ्रमणले व्यापार, लगानी, पूर्वाधार विकास र क्षेत्रीय सम्पर्क विस्तारका विषयमा छलफल गर्ने अवसर दिन सक्नेछ।
भूपरिवेष्टित नेपालका लागि भारतको आर्थिक वृद्धि र पूर्वाधार विकासले बजार पहुँच, व्यापार र रोजगारीका अवसर विस्तार गर्न सक्ने वाग्लेको धारणा छ।
वाग्लेको अभिव्यक्तिले नेपाल भारत सम्बन्धलाई आर्थिक विकास र जनताको जीवनस्तरसँग जोड्ने दृष्टिकोण अघि सारेको छ। यसलाई ठोस उपलब्धिमा बदल्न दुवै देशले व्यापार, लगानी, पूर्वाधार र विपद् व्यवस्थापनमा कस्तो सहकार्य गर्छन् भन्ने विषय महत्त्वपूर्ण हुनेछ।
