२०८३ कार्तिक ३, सोमबार २०:३४
काठमाडौं । बडादसैँको महत्त्वपूर्ण धार्मिक दिन महाअष्टमी यस वर्ष लगातार दुई दिन परेको छ। पञ्चाङ्ग गणनाअनुसार तिथिको घटबढ भएका कारण आइतबार र सोमबार (कात्तिक १ र २ गते) दुवै दिन महाअष्टमीको व्रत, पूजा तथा आराधना गरिएको हो। यस अवसरमा देशभरका दसैँघर, कोत तथा शक्तिपीठहरूमा बिहानैदेखि दुर्गा भवानीको दर्शन र पूजाअर्चना गर्ने भक्तजनको घुइँचो लागेको छ।
महाअष्टमीलाई बडादसैँको विशेष धार्मिक महत्त्व बोकेको दिनका रूपमा लिइन्छ। यस दिन शक्तिस्वरूपा दुर्गा भवानीको पूजा आराधना गरी शक्ति, साहस, विजय, सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गर्ने धार्मिक परम्परा रहिआएको छ। तिथिको समय र पञ्चाङ्ग गणनामा देखिएको भिन्नताका कारण यस वर्ष कतिपय स्थानमा आइतबारदेखि सुरु गरिएको महाअष्टमीको व्रत तथा विशेष पूजालाई सोमबार पनि निरन्तरता दिइएको छ।
भक्तजनले आफ्नो स्थानीय धार्मिक परम्परा, कुलाचार तथा पञ्चाङ्गको मान्यताअनुसार महाअष्टमी मनाइरहेका छन्। दुवै दिन देशका विभिन्न देवी मन्दिर तथा शक्तिपीठमा विशेष पूजा आराधना भइरहेका छन्।
महाअष्टमीका अवसरमा देशभरका देवी मन्दिर, शक्तिपीठ, कोत तथा घरघरमा स्थापना गरिएका दसैँघरमा विशेष धार्मिक गतिविधि सञ्चालन भइरहेका छन्। बिहानैदेखि भक्तजन देवीको दर्शन गर्न, पूजासामग्री चढाउन र धार्मिक अनुष्ठानमा सहभागी हुन मन्दिर पुगिरहेका छन्।
बडादसैँका नौ दिनलाई दुर्गा भवानीका विभिन्न स्वरूपको आराधना गर्ने समयका रूपमा लिइन्छ। त्यसमा महाअष्टमीको दिनलाई विशेष महत्त्वका साथ मनाउने गरिन्छ। यस दिन देवीको पूजा गर्दा शक्ति प्राप्त हुने, संकटबाट मुक्ति मिल्ने र परिवारमा सुख तथा समृद्धि कायम हुने धार्मिक विश्वास छ।
महाअष्टमीका अवसरमा घरघरमा विधिपूर्वक पूजा गर्ने, देवीलाई विभिन्न परिकार तथा पूजासामग्री अर्पण गर्ने र परिवारको कल्याणको कामना गर्ने परम्परा छ। मन्दिर तथा शक्तिपीठमा पनि विशेष पूजाआजा र धार्मिक अनुष्ठान सञ्चालन हुने गरेका छन्।
महाअष्टमीका दिन दुर्गा सप्तशती, श्रीमद्देवीभागवत तथा विभिन्न देवी स्तोत्रको पाठ गर्ने धार्मिक मान्यता रहिआएको छ। भक्तजनले देवीको महिमा वर्णन गर्ने धार्मिक ग्रन्थको पाठ तथा श्रवण गरी दुर्गा भवानीप्रति श्रद्धा व्यक्त गर्ने गर्छन्।
दुर्गा सप्तशतीलाई देवी उपासनाको महत्त्वपूर्ण ग्रन्थका रूपमा लिइन्छ। यसमा देवीको शक्ति, दुष्ट शक्तिमाथिको विजय तथा धर्मको संरक्षणसम्बन्धी प्रसंगहरू समेटिएका छन्। महाअष्टमीका दिन यस्ता धार्मिक ग्रन्थको पाठ गर्दा मनोकामना पूरा हुने र जीवनमा सकारात्मक ऊर्जा प्राप्त हुने विश्वास भक्तजनमा रहेको छ।
यसैगरी, कतिपय स्थानमा पुरोहित तथा धार्मिक गुरुहरूको सहभागितामा विशेष अनुष्ठान सञ्चालन गरिन्छ। घरपरिवारमा समेत आफ्नो परम्पराअनुसार पूजा, पाठ र आराधना गर्ने चलन छ।
महाअष्टमीका अवसरमा आफ्नो कुल परम्परा, धार्मिक मान्यता तथा स्थानीय चलनअनुसार कतिपय मन्दिर र शक्तिपीठमा पशुबलिसहित विशेष पूजासमेत गरिँदै आएको छ। परम्परागत रूपमा देवीलाई बलि अर्पण गर्ने चलन रहेका स्थानमा सम्बन्धित विधि र मान्यताअनुसार धार्मिक गतिविधि सञ्चालन हुने गरेका छन्।
यद्यपि, पूजा विधि र परम्परा स्थानअनुसार फरक हुन सक्छन्। कतिपय परिवार तथा मन्दिरमा बलिसहित पूजा गरिन्छ भने कतिपय स्थानमा फलफूल, नरिवल तथा अन्य शाकाहारी पूजासामग्री अर्पण गरेर देवीको आराधना गर्ने गरिन्छ।
महाअष्टमीले धार्मिक आस्था र सांस्कृतिक विविधतालाई उजागर गर्नुका साथै पुस्तौँदेखि चलिआएका परम्परालाई निरन्तरता दिने अवसरसमेत प्रदान गर्छ।
बडादसैँ नेपाली समाजको प्रमुख धार्मिक तथा सांस्कृतिक पर्व हो। यस पर्वले देवी दुर्गाको आराधनासँगै असत्यमाथि सत्य र अन्यायमाथि न्यायको विजयको सन्देश दिने धार्मिक विश्वास रहिआएको छ।
महाअष्टमीपछि महानवमी र विजयादशमीका धार्मिक गतिविधि अगाडि बढ्छन्। विजयादशमीका दिन मान्यजनबाट टीका तथा जमरा ग्रहण गरी आशीर्वाद लिने परम्परा छ। यसले परिवार तथा आफन्तबीचको सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउने र आपसी सद्भाव बढाउने विश्वास गरिन्छ।
यस वर्ष तिथिको घटबढका कारण महाअष्टमी लगातार दुई दिन मनाइए पनि भक्तजनले आ–आफ्नो धार्मिक परम्पराअनुसार पूजा आराधना गरिरहेका छन्। देशभरका शक्तिपीठ तथा दसैँघरमा भइरहेको विशेष पूजाअर्चनाले बडादसैँको धार्मिक र सांस्कृतिक रौनकलाई थप बढाएको छ।
