२०८२ चैत्र २४, मंगलवार १७:३८
काठमाडौँ – अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासा अन्तर्गतको आर्टेमिस-२ मिशनका अन्तरिक्ष यात्रीहरूले सोमबार मानव इतिहासमा पृथ्वीबाट सबैभन्दा टाढा पुगेको कीर्तिमान स्थापित गरेका छन्। चन्द्रमाको परिक्रमा गर्ने क्रममा उनीहरूले चन्द्रमाको टाढाको भागका दृश्यहरू पहिलोपटक प्रत्यक्ष अनुभव गर्ने अवसर पाए।
आर्टेमिस-२ मिशनमा चार जना अन्तरिक्ष यात्री क्यानाडाका जेरेमी ह्यान्सेन, अमेरिकी रिड विसम्यान, भिक्टर ग्लोभर र क्रिस्टिना कोच सहित तीन अमेरिकी र एक क्यानाडेली रहेका छन्। यो मिशन नासाको पहिलो ठूलो चन्द्रमा अभियान हो जुन अपोलो युगपछि सञ्चालन भइरहेको छ र आगामी दुई वर्षमा चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा मानव अवतरणको तयारीका लागि महत्वपूर्ण कदम मानिन्छ।
मिशनको सुरुवातअघि नै, उनीहरूले अपोलो १३ मिशनद्वारा १९७० मा कायम गरिएको ४००,१७१ किलोमिटरको दूरीको कीर्तिमान तोडे। मिशन कन्ट्रोलको अनुमान अनुसार, अन्तिम चरणसम्म आर्टेमिस-२ ले पुरानो रेकर्डभन्दा ६,६०० किलोमिटर टाढाको दूरी तय गरेको थियो।अन्तरिक्ष यात्रीहरूले चन्द्रमामा देखिएका दुई नयाँ खाल्डोहरुको नामकरणको अनुमति मागेका थिए एकलाई आफ्नो क्याप्सुलको नाम इंटेग्रिटी र अर्कोलाई कमाण्डर विसम्यानकी २०२० मा क्यान्सरबाट निधन भएकी पत्नीको सम्झनामा क्यारोल राख्ने प्रस्ताव गरेका थिए।
मिशनको दिन सुरु भएको बेलामा अपोलो १३ का कमाण्डर जिम लवेलको अन्तिम सन्देशले अन्तरिक्ष यात्रीहरूलाई प्रोत्साहित गरेको थियो। साथै, अपोलो ८ मिशनको सिल्क प्याच पनि उनीहरूको क्याप्सुलमा राखिएको थियो, जसले चन्द्रमा परिक्रमा अघि सम्मानको भाव थप्यो।
आर्टेमिस-२ले फ्री-रिटर्न ल्यूनार ट्राजेक्टोरी प्रयोग गरिरहेको छ, जसले चन्द्रमा र पृथ्वीको गुरुत्वाकर्षणको सहयोग लिएर इन्धन बचत गर्दै सुरक्षित रूपमा पृथ्वीमा फर्कन सहयोग गर्छ। मिशनको प्रमुख लक्ष्य चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुव, अपोलो १२ र १४ का अवशेष स्थल, तथा ओरिएन्टेल बेसिन जस्ता भूगर्भीय संरचनाहरूको अध्ययन गर्नु रहेको छ ।
अन्तरिक्ष यात्रीहरूले चन्द्रमाको परिक्रमा गर्दा सूर्य ग्रहणको अद्भुत दृश्य पनि देखेका थिए। मिशनको दौरान बुध, शुक्र, मङ्गल, शनि र पृथ्वी पनि देखिनेछन्।
यो मिशन अपोलो १७ पछि नासाको पहिलो मानवयुक्त चन्द्रमा यात्रा हो र २०२८ मा आयोजना हुने अरटेमिस-५ मार्फत चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा दुई अन्तरिक्ष यात्रीले अवतरण गर्ने तयारीलाई मार्गनिर्देशन गर्नेछ।
भिक्टर ग्लोभरले यस अवसरलाई “सृष्टिको सुन्दरता” सम्झाउँदै मानवता र ब्रह्माण्डबीचको सम्बन्धलाई नयाँ दृष्टिकोणले अनुभव गर्न सकिने बताए। मिशनले मानव जाति र अन्तरिक्ष अन्वेषणमा नयाँ अध्याय थपेको छ।
